Sabhāparva Adhyāya 31
सभापर्व • अध्यायः 31
Sabhāparva Adhyāya 31 of the classical Mahābhārata with 26 verses.
Total: 26 Verses
•
Citations: MBh 2.31.1–26
•
250 Lexicon Terms
स गत्वा हास्तिनपुरं नकुलः समितिंजयः । भीष्ममामन्त्रयामास धृतराष्ट्रं च पाण्डवः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
गत्वा
गम् [6. Ā.]
हास्तिनपुरं
हास्तिनपुर [n]
नकुलः
नकुल [m]
समितिंजयः
समितिंजय [adj]
भीष्मम्
भीष्म [m]
आमन्त्रयामास
आमन्त्रय् [Denom. Ā.]
धृतराष्ट्रं
धृतराष्ट्र [m]
च
च [ind]
पाण्डवः
पाण्डव [m]
प्रययुः प्रीतमनसो यज्ञं ब्रह्मपुरःसराः । संश्रुत्य धर्मराजस्य यज्ञं यज्ञविदस्तदा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
प्रययुः
प्रया [2. Ā.]
प्रीतमनसो
प्री [9. Ā.]
प्रीतमनसो
मनस् [n]
यज्ञं
यज्ञ [m]
ब्रह्मपुरःसराः
ब्रह्मन् [m]
ब्रह्मपुरःसराः
पुरःसर [adj]
श्रुत्वा
श्रु [4. P.]
द्रुपदराजस्य
द्रुपद [m]
द्रुपदराजस्य
राज [m]
वचनं
वचन [n]
व्यथितस्तदा
व्यथ् [1. P.]
व्यथितस्तदा
तदा [ind]
अन्ये च शतशस्तुष्टैर्मनोभिर्मनुजर्षभ । द्रष्टुकामाः सभां चैव धर्मराजं च पाण्डवम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अन्ये
अन्य [pron]
च
च [ind]
शतशस्तुष्टैर्
शतशस् [ind]
शतशस्तुष्टैर्
तुष् [4. Ā.]
मनोभिर्
मनस् [n]
मनुजर्षभ
मनुज [m]
मनुजर्षभ
ऋषभ [m]
अभिवाद्य
अभिवादय् [10. Ā.]
ततः
ततस् [ind]
कुन्तीं
कुन्ती [f]
धर्मराजं
धर्मराज [m]
च
च [ind]
पाण्डवम्
पाण्डव [m]
दिग्भ्यः सर्वे समापेतुः पार्थिवास्तत्र भारत । समुपादाय रत्नानि विविधानि महान्ति च ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
दिग्भ्यः
दिश् [f]
सर्वे
सर्व [pron]
समापेतुः
समापत् [1. P.]
पार्थिवास्तत्र
पार्थिव [m]
पार्थिवास्तत्र
तत्र [ind]
भारत
भारत [m]
शयनासनयानानि
शयन [n]
शयनासनयानानि
आसन [n]
शयनासनयानानि
यान [n]
विविधानि
विविध [adj]
महान्ति
महत् [adj]
च
च [ind]
धृतराष्ट्रश्च भीष्मश्च विदुरश्च महामतिः । दुर्योधनपुरोगाश्च भ्रातरः सर्व एव ते ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पाण्डवाश्चैव
पाण्डव [m]
पाण्डवाश्चैव
च [ind]
पाण्डवाश्चैव
एव [ind]
कृष्णश्च
कृष्ण [m]
कृष्णश्च
च [ind]
विदुरश्च
विदुर [m]
विदुरश्च
च [ind]
महामतिः
महामति [adj]
दुर्योधनपुरोगाश्च
दुर्योधन [m]
दुर्योधनपुरोगाश्च
पुरोग [adj]
दुर्योधनपुरोगाश्च
च [ind]
सकर्णाः
स [ind]
सकर्णाः
कर्ण [m]
कुरवो
कुरु [m]
नृप
नृप [m]
सत्कृत्यामन्त्रिताः सर्वे आचार्यप्रमुखा नृपाः । गान्धारराजः सुबलः शकुनिश्च महाबलः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सत्कृत्यामन्त्रिताः
सत्कृ [8. Ā.]
सत्कृत्यामन्त्रिताः
आमन्त्रय् [Denom. Ā.]
सर्वे
सर्व [pron]
आचार्यप्रमुखा
आचार्य [m]
आचार्यप्रमुखा
प्रमुख [adj]
नृपाः
नृप [m]
काम्बोजराजः
काम्बोज [m]
काम्बोजराजः
राज [m]
कमलः
कमल [m]
कम्पनश्च
कम्पन [m]
कम्पनश्च
च [ind]
महाबलः
महत् [adj]
महाबलः
बल [mn]
अचलो वृषकश्चैव कर्णश्च रथिनां वरः । ऋतः शल्यो मद्रराजो बाह्लिकश्च महारथः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अचलो
अचल [m]
वृषकश्चैव
वृषक [m]
वृषकश्चैव
च [ind]
वृषकश्चैव
एव [ind]
कर्णश्च
कर्ण [m]
कर्णश्च
च [ind]
रथिनां
रथिन् [m]
वरः
वर [adj]
बृहद्रथो
बृहद्रथ [m]
बाह्लिकश्च
बाह्लिक [m]
बाह्लिकश्च
च [ind]
श्रुतायुश्च
श्रुतायु [m]
श्रुतायुश्च
च [ind]
महारथः
महत् [adj]
महारथः
रथ [m]
सोमदत्तोऽथ कौरव्यो भूरिर्भूरिश्रवाः शलः । अश्वत्थामा कृपो द्रोणः सैन्धवश्च जयद्रथः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
समवेतास्त्रयः
समवे [2. P.]
समवेतास्त्रयः
त्रि [nr]
शूरा
शूर [m]
भूरिर्
भूरि [m]
भूरिश्रवाः
भूरिश्रवस् [m]
शलः
शल [m]
भगीरथो
भगीरथ [m]
बृहत्क्षत्रः
बृहत्क्षत्र [m]
सैन्धवश्च
सैन्धव [m]
सैन्धवश्च
च [ind]
जयद्रथः
जयद्रथ [m]
यज्ञसेनः सपुत्रश्च शाल्वश्च वसुधाधिपः । प्राग्ज्योतिषश्च नृपतिर्भगदत्तो महायशाः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यज्ञसेनः
यज्ञसेन [m]
सपुत्रश्च
स [ind]
सपुत्रश्च
पुत्र [m]
सपुत्रश्च
च [ind]
शाल्वश्च
शाल्व [m]
शाल्वश्च
च [ind]
वसुधाधिपः
वसुधाधिप [m]
प्राग्ज्योतिषश्च
प्राग्ज्योतिष [m]
प्राग्ज्योतिषश्च
च [ind]
नृपतिर्
नृपति [m]
भगदत्तो
भगदत्त [m]
महायशाः
महत् [adj]
महायशाः
यशस् [n]
सह सर्वैस्तथा म्लेच्छैः सागरानूपवासिभिः । पार्वतीयाश्च राजानो राजा चैव बृहद्बलः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
सर्वान्म्लेच्छनृपतीन्
सर्व [pron]
सर्वान्म्लेच्छनृपतीन्
म्लेच्छ [m]
सर्वान्म्लेच्छनृपतीन्
नृपति [m]
सागरद्वीपवासिनः
सागर [m]
सागरद्वीपवासिनः
द्वीप [mn]
सागरद्वीपवासिनः
वासिन् [adj]
पार्वतीयाश्च
पार्वतीय [adj]
पार्वतीयाश्च
च [ind]
राजानो
राजन् [m]
राजा
राजन् [m]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
बृहद्बलः
बृहद्बल [m]
पौण्ड्रको वासुदेवश्च वङ्गः कालिङ्गकस्तथा । आकर्षः कुन्तलश्चैव वानवास्यान्ध्रकास्तथा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पौण्ड्रको
पौण्ड्रक [m]
वासुदेवश्च
वासुदेव [m]
वासुदेवश्च
च [ind]
भगदत्तश्च
भगदत्त [m]
भगदत्तश्च
च [ind]
वीर्यवान्
वीर्यवत् [adj]
आकर्षः
आकर्ष [m]
कुन्तलश्चैव
कुन्तल [m]
कुन्तलश्चैव
च [ind]
कुन्तलश्चैव
एव [ind]
वानवास्यान्ध्रकास्तथा
वानवास्य [m]
वानवास्यान्ध्रकास्तथा
आन्ध्रक [m]
वानवास्यान्ध्रकास्तथा
तथा [ind]
द्रविडाः सिंहलाश्चैव राजा काश्मीरकस्तथा । कुन्तिभोजो महातेजाः सुह्मश्च सुमहाबलः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
द्रविडाः
द्रविड [m]
सिंहलाश्चैव
सिंहल [m]
सिंहलाश्चैव
च [ind]
सिंहलाश्चैव
एव [ind]
राजा
राजन् [m]
काश्मीरकस्तथा
काश्मीरक [adj]
काश्मीरकस्तथा
तथा [ind]
वशे
वश [m]
चक्रे
कृ [2. Ā.]
महातेजा
महत् [adj]
महातेजा
तेजस् [n]
दण्डकांश्च
दण्डक [mfn]
दण्डकांश्च
च [ind]
महाबलः
महत् [adj]
महाबलः
बल [mn]
बाह्लिकाश्चापरे शूरा राजानः सर्व एव ते । विराटः सह पुत्रैश्च माचेल्लश्च महारथः । राजानो राजपुत्राश्च नानाजनपदेश्वराः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
वृत्ते
वृत् [3. P.]
स्वयंवरे
स्वयंवर [mn]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
राजानः
राजन् [m]
सर्व
सर्व [pron]
एव
एव [ind]
ते
तद् [pron]
विराटः
विराट [m]
सह
सह [ind]
पुत्रैश्च
पुत्र [m]
पुत्रैश्च
च [ind]
माचेल्लश्च
माचेल्ल [m]
माचेल्लश्च
च [ind]
महारथः
महत् [adj]
महारथः
रथ [m]
राजानो
राजन् [m]
राजपुत्राश्च
राजन् [m]
राजपुत्राश्च
पुत्र [m]
राजपुत्राश्च
च [ind]
यज्वानो
यज्वन् [m]
भूरिदक्षिणाः
भूरि [adj]
भूरिदक्षिणाः
दक्षिणा [f]
शिशुपालो महावीर्यः सह पुत्रेण भारत । आगच्छत्पाण्डवेयस्य यज्ञं संग्रामदुर्मदः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
शिशुपालो
शिशुपाल [m]
महावीर्यः
महत् [adj]
महावीर्यः
वीर्य [n]
सह
सह [ind]
पुत्रेण
पुत्र [m]
भारत
भारत [m]
आगच्छत्
आगम् [6. P.]
पाण्डवेयस्य
पाण्डवेय [m]
यज्ञं
यज्ञ [m]
संग्रामदुर्मदः
संग्राम [mn]
संग्रामदुर्मदः
दुर्मद [adj]
रामश्चैवानिरुद्धश्च बभ्रुश्च सहसारणः । गदप्रद्युम्नसाम्बाश्च चारुदेष्णश्च वीर्यवान् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सुधर्मा
सुधर्मन् [m]
चानिरुद्धश्च
च [ind]
चानिरुद्धश्च
अनिरुद्ध [m]
चानिरुद्धश्च
च [ind]
श्रुतायुश्च
श्रुतायु [m]
श्रुतायुश्च
च [ind]
महाबलः
महत् [adj]
महाबलः
बल [mn]
साम्बश्च
साम्ब [m]
साम्बश्च
च [ind]
चारुदेष्णश्च
चारुदेष्ण [m]
चारुदेष्णश्च
च [ind]
सारणो
सारण [m]
ऽथ
अथ [ind]
गदस्तथा
गद [m]
गदस्तथा
तथा [ind]
उल्मुको निशठश्चैव वीरः प्राद्युम्निरेव च । वृष्णयो निखिलेनान्ये समाजग्मुर्महारथाः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
उल्मुको
उल्मुक [m]
निशठश्चैव
निशठ [m]
निशठश्चैव
च [ind]
निशठश्चैव
एव [ind]
वीरः
वीर [m]
प्राद्युम्निर्
प्राद्युम्नि [m]
एव
एव [ind]
च
च [ind]
वृष्णयो
वृष्णि [m]
निखिलेनान्ये
निखिलेन [ind]
निखिलेनान्ये
अन्य [pron]
समाजग्मुर्
समागम् [6. P.]
महारथाः
महत् [adj]
महारथाः
रथ [m]
एते चान्ये च बहवो राजानो मध्यदेशजाः । आजग्मुः पाण्डुपुत्रस्य राजसूयं महाक्रतुम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एते
एतद् [pron]
चान्ये
च [ind]
चान्ये
अन्य [pron]
च
च [ind]
बहवो
बहु [adj]
धार्तराष्ट्रा
धार्तराष्ट्र [m]
महाबलाः
महत् [adj]
महाबलाः
बल [mn]
आजहार
आहृ [1. Ā.]
महाराज
महत् [adj]
महाराज
राज [m]
राजसूयं
राजसूय [m]
महाक्रतुम्
महत् [adj]
महाक्रतुम्
क्रतु [m]
ददुस्तेषामावसथान्धर्मराजस्य शासनात् । बहुकक्ष्यान्वितान्राजन्दीर्घिकावृक्षशोभितान् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तेषाम्
तद् [pron]
आवसथांश्चक्रुर्
आवसथ [m]
आवसथांश्चक्रुर्
कृ [2. Ā.]
धर्मराजस्य
धर्मराज [m]
शासनात्
शासन [n]
बहुकक्ष्यान्वितान्
बहु [adj]
बहुकक्ष्यान्वितान्
कक्ष्या [f]
बहुकक्ष्यान्वितान्
अन्वित [adj]
राजन्
राजन् [m]
दीर्घिकावृक्षशोभितान्
दीर्घिका [f]
दीर्घिकावृक्षशोभितान्
वृक्ष [m]
दीर्घिकावृक्षशोभितान्
शोभय् [10. Ā.]
तथा धर्मात्मजस्तेषां चक्रे पूजामनुत्तमाम् । सत्कृताश्च यथोद्दिष्टाञ्जग्मुरावसथान्नृपाः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तथा
तथा [ind]
धर्मात्मजस्तेषां
धर्मात्मज [m]
धर्मात्मजस्तेषां
तद् [pron]
चक्रे
कृ [2. Ā.]
पूजाम्
पूजा [f]
अनुत्तमाम्
अनुत्तम [adj]
सत्कृताश्च
सत्कृ [8. Ā.]
सत्कृताश्च
च [ind]
यथोद्दिष्टाञ्
यथा [ind]
यथोद्दिष्टाञ्
उद्दिश् [6. Ā.]
जग्मुर्
गम् [6. Ā.]
आवसथान्नृपाः
आवसथ [m]
आवसथान्नृपाः
नृप [m]
कैलासशिखरप्रख्यान्मनोज्ञान्द्रव्यभूषितान् । सर्वतः संवृतानुच्चैः प्राकारैः सुकृतैः सितैः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कैलासशिखरप्रख्यान्मनोज्ञान्
कैलास [m]
कैलासशिखरप्रख्यान्मनोज्ञान्
शिखर [mn]
कैलासशिखरप्रख्यान्मनोज्ञान्
प्रख्या [f]
कैलासशिखरप्रख्यान्मनोज्ञान्
मनोज्ञ [adj]
द्रव्यभूषितान्
द्रव्य [n]
द्रव्यभूषितान्
भूषय् [10. Ā.]
सर्वतः
सर्वतस् [ind]
संवृतैर्
संवृ [9. P.]
नद्धः
नह् [1. P.]
प्रासादैः
प्रासाद [m]
सुकृतोच्छ्रितैः
सुकृत [adj]
सुकृतोच्छ्रितैः
उच्छ्रि [1. Ā.]
सुवर्णजालसंवीतान्मणिकुट्टिमशोभितान् । सुखारोहणसोपानान्महासनपरिच्छदान् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सुवर्णजालसंवीतैर्
सुवर्ण [n]
सुवर्णजालसंवीतैर्
जाल [n]
सुवर्णजालसंवीतैर्
संव्ये [4. Ā.]
मणिकुट्टिमभूषितैः
मणि [m]
मणिकुट्टिमभूषितैः
कुट्टिम [mn]
मणिकुट्टिमभूषितैः
भूषय् [10. Ā.]
सुखारोहणसोपानैर्
सुख [adj]
सुखारोहणसोपानैर्
आरोहण [n]
सुखारोहणसोपानैर्
सोपान [mn]
महासनपरिच्छदैः
महत् [adj]
महासनपरिच्छदैः
आसन [n]
महासनपरिच्छदैः
परिच्छद [m]
स्रग्दामसमवच्छन्नानुत्तमागुरुगन्धिनः । हंसांशुवर्णसदृशानायोजनसुदर्शनान् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स्रग्दामसमवच्छन्नान्
स्रज् [f]
स्रग्दामसमवच्छन्नान्
दामन् [mn]
स्रग्दामसमवच्छन्नान्
समवच्छद् [1. P.]
उत्तमागुरुगन्धिनः
उत्तम [adj]
उत्तमागुरुगन्धिनः
अगुरु [mn]
उत्तमागुरुगन्धिनः
गन्धिन् [adj]
हंसांशुवर्णसदृशान्
हंस [m]
हंसांशुवर्णसदृशान्
अंशु [m]
हंसांशुवर्णसदृशान्
वर्ण [mn]
हंसांशुवर्णसदृशान्
सदृश [adj]
आयोजनसुदर्शनान्
आयोजन [n]
आयोजनसुदर्शनान्
सु [ind]
आयोजनसुदर्शनान्
दर्शन [n]
असंबाधान्समद्वारान्युतानुच्चावचैर्गुणैः । बहुधातुपिनद्धाङ्गान्हिमवच्छिखरानिव ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
असंबाधान्
असंबाध [adj]
समद्वारान्
सम [pron]
समद्वारान्
द्वार [n]
युतान्
युत [adj]
उच्चावचैर्
उच्चावच [adj]
गुणैः
गुण [mn]
बहुधातुपिनद्धाङ्गैर्
बहु [adj]
बहुधातुपिनद्धाङ्गैर्
धातु [mn]
बहुधातुपिनद्धाङ्गैर्
पिनद्ध [adj]
बहुधातुपिनद्धाङ्गैर्
अङ्ग [n]
हिमवच्छिखरैर्
हिमवन्त् [m]
हिमवच्छिखरैर्
शिखर [mn]
इव
इव [ind]
विश्रान्तास्ते ततोऽपश्यन्भूमिपा भूरिदक्षिणम् । वृतं सदस्यैर्बहुभिर्धर्मराजं युधिष्ठिरम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
विश्रान्तास्ते
विश्रम् [1. Ā.]
विश्रान्तास्ते
तद् [pron]
ततो
ततस् [ind]
ऽपश्यन्
पश् [4. Ā.]
भूमिपा
भूमिप [m]
भूरिदक्षिणम्
भूरि [adj]
भूरिदक्षिणम्
दक्षिणा [f]
तत्
तद् [pron]
सर्वं
सर्व [pron]
प्रतिजग्राह
प्रतिग्रह् [9. Ā.]
धर्मराजो
धर्मराज [m]
युधिष्ठिरः
युधिष्ठिर [m]
तत्सदः पार्थिवैः कीर्णं ब्राह्मणैश्च महात्मभिः । भ्राजते स्म तदा राजन्नाकपृष्ठमिवामरैः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तत्
तद् [pron]
सदः
सदस् [n]
पार्थिवैः
पार्थिव [m]
कीर्णं
कृ [6. Ā.]
ब्राह्मणैश्च
ब्राह्मण [m]
ब्राह्मणैश्च
च [ind]
महात्मभिः
महात्मन् [adj]
भ्राजते
भ्राज् [1. P.]
स्म
स्म [ind]
तदा
तदा [ind]
राजन्नाकपृष्ठम्
राजन् [m]
राजन्नाकपृष्ठम्
नाक [mn]
राजन्नाकपृष्ठम्
पृष्ठ [n]
इवामरैः
इव [ind]
इवामरैः
अमर [m]