Canonical Ref: MBh 14.28.3
Sanskrit (Devanāgarī)
अर्थानिष्टान्कामयते स्वभावः; सर्वान्द्वेष्यान्प्रद्विषते स्वभावः । कामद्वेषावुद्भवतः स्वभावा;त्प्राणापानौ जन्तुदेहान्निवेश्य ॥
English Scholarly Translation
It is Nature which desires such objects as are liked; it is Nature which hates such objects as are disliked. Desire and hatred originate from Nature, like the upward and the downward vital airs when should have entered animate bodies.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
अर्थान्
Lemma: अर्थ
POS: mn
इष्टान्
Lemma: इष्
POS: 1. P.
कामयते
Lemma: कामय्
POS: 10. P. • Verb: कामयते
स्वभावः
Lemma: स्वभाव
POS: m
सर्वान्
Lemma: सर्व
POS: pron
द्वेष्यान्
Lemma: द्विष्
POS: 1. P.
प्रद्विषते
Lemma: प्रद्विष्
POS: 6. Ā. • Verb: प्रद्विषते
स्वभावः
Lemma: स्वभाव
POS: m
कामद्वेषावुद्भवतः
Lemma: काम
POS: m
कामद्वेषावुद्भवतः
Lemma: द्वेष
POS: m
कामद्वेषावुद्भवतः
Lemma: उद्भू
POS: 1. P. • Verb: उद्भवतः
स्वभावात्
Lemma: स्वभाव
POS: m
प्राणापानौ
Lemma: प्राण
POS: m
प्राणापानौ
Lemma: अपान
POS: mn
जन्तुदेहान्निवेश्य
Lemma: जन्तु
POS: m
जन्तुदेहान्निवेश्य
Lemma: देह
POS: mn
जन्तुदेहान्निवेश्य
Lemma: निवेशय्
POS: 10. Ā.
Canonical CTS URN Reference
Mahābhārata, MBh 14.28.3. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.