Canonical Ref: MBh 14.12.4
Sanskrit (Devanāgarī)
शीतोष्णे चैव वायुश्च गुणा राजञ्शरीरजाः । तेषां गुणानां साम्यं चेत्तदाहुः स्वस्थलक्षणम् । उष्णेन बाध्यते शीतं शीतेनोष्णं च बाध्यते ॥
English Scholarly Translation
The cold, the warin (phlegm and bile) as well as the windy humours, O king, are the essential changes created in the physical body, and when these humours are equally distributed, and are present in due proportions, they indicate good health.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
शीतोष्णे
Lemma: शीत
POS: adj
शीतोष्णे
Lemma: उष्ण
POS: adj
चैव
Lemma: च
POS: ind
चैव
Lemma: एव
POS: ind
वायुश्च
Lemma: वायु
POS: m
वायुश्च
Lemma: च
POS: ind
गुणा
Lemma: गुण
POS: mn
राजञ्
Lemma: राजन्
POS: m
शरीरजाः
Lemma: शरीर
POS: n
शरीरजाः
Lemma: ज
POS: adj
तेषां
Lemma: तद्
POS: pron
गुणानां
Lemma: गुण
POS: mn
साम्यं
Lemma: साम्य
POS: n
चेत्
Lemma: चेद्
POS: ind
तद्
Lemma: तद्
POS: pron
आहुः
Lemma: अह्
POS: 1. P. • Verb: आहुः
स्वस्थलक्षणम्
Lemma: स्वस्थ
POS: adj
स्वस्थलक्षणम्
Lemma: लक्षण
POS: n
उष्णेन
Lemma: उष्ण
POS: adj
बाध्यते
Lemma: बाध्
POS: 1. P. • Verb: बाध्यते
शीतं
Lemma: शीत
POS: adj
शीतेनोष्णं
Lemma: शीत
POS: adj
शीतेनोष्णं
Lemma: उष्ण
POS: adj
च
Lemma: च
POS: ind
बाध्यते
Lemma: बाध्
POS: 1. P. • Verb: बाध्यते
Canonical CTS URN Reference
Mahābhārata, MBh 14.12.4. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.