Canonical Ref: MBh 13.6.48
Sanskrit (Devanāgarī)
व्यपनयति विमार्गं नास्ति दैवे प्रभुत्वं; गुरुमिव कृतमग्र्यं कर्म संयाति दैवम् । अनुपहतमदीनं कामकारेण दैवं; नयति पुरुषकारः संचितस्तत्र तत्र ॥
English Scholarly Translation
The inan who does not cxert himself is never contented in this world, nor can Destiny change the course of a man who has gone wrong. There is no power inherent in Destiny. As the pupil follows the preceptor, so does one's action, guided by Destiny, follows his own personal exertion. Where one's own exertion is displayed, there only Destiny, shows its hand.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
व्यपनयति
Lemma: व्यपनी
POS: 1. P. • Verb: व्यपनयति
विमार्गं
Lemma: विमार्ग
POS: m
नास्ति
Lemma: न
POS: ind
नास्ति
Lemma: अस्
POS: 2. P. • Verb: अस्ति
दैवे
Lemma: दैव
POS: n
प्रभुत्वं
Lemma: प्रभु
POS: adj
प्रभुत्वं
Lemma: त्व
POS: n
गुरुम्
Lemma: गुरु
POS: m
इव
Lemma: इव
POS: ind
कृतम्
Lemma: कृ
POS: 2. Ā.
अग्र्यं
Lemma: अग्र्य
POS: adj
कर्म
Lemma: कर्मन्
POS: n
संयाति
Lemma: संया
POS: 2. P. • Verb: संयाति
दैवम्
Lemma: दैव
POS: n
अनुपहतम्
Lemma: अनुपहत
POS: adj
अदीनं
Lemma: अदीन
POS: adj
कामकारेण
Lemma: कामकार
POS: m
दैवं
Lemma: दैव
POS: n
नयति
Lemma: नी
POS: 2. P. • Verb: नयति
पुरुषकारः
Lemma: पुरुषकार
POS: m
संचितस्तत्र
Lemma: संचि
POS: 5. Ā.
संचितस्तत्र
Lemma: तत्र
POS: ind
तत्र
Lemma: तत्र
POS: ind
Canonical CTS URN Reference
Mahābhārata, MBh 13.6.48. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.