Canonical Ref: MBh 12.328.15
Sanskrit (Devanāgarī)
तस्मात्सर्वाः प्रवर्तन्ते सर्गप्रलयविक्रियाः । ततो यज्ञश्च यष्टा च पुराणः पुरुषो विराट् । अनिरुद्ध इति प्रोक्तो लोकानां प्रभवाप्ययः ॥
English Scholarly Translation
Divested of sex, She or He is the penances that people practise. He is both the sacrifice that is performed and the sacrificer who celebrates the sacrifice. He is the ancient and the infinite Purusha. He is otherwise called Aniruddha and is the source of the Creation and the Destruction of the universe.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
तस्मात्
Lemma: तद्
POS: pron
सर्वाः
Lemma: सर्व
POS: pron
प्रवर्तन्ते
Lemma: प्रवृत्
POS: 1. Ā. • Verb: प्रवर्तन्ते
सर्गप्रलयविक्रियाः
Lemma: सर्ग
POS: m
सर्गप्रलयविक्रियाः
Lemma: प्रलय
POS: m
सर्गप्रलयविक्रियाः
Lemma: विक्रिया
POS: f
ततो
Lemma: ततस्
POS: ind
यज्ञश्च
Lemma: यज्ञ
POS: m
यज्ञश्च
Lemma: च
POS: ind
यष्टा
Lemma: यष्टृ
POS: adj
च
Lemma: च
POS: ind
पुराणः
Lemma: पुराण
POS: adj
पुरुषो
Lemma: पुरुष
POS: m
विराट्
Lemma: विराज्
POS: mf
अनिरुद्ध
Lemma: अनिरुद्ध
POS: m
इति
Lemma: इति
POS: ind
प्रोक्तो
Lemma: प्रवच्
POS: 2. P.
लोकसर्गकरः
Lemma: लोक
POS: m
लोकसर्गकरः
Lemma: सर्ग
POS: m
लोकसर्गकरः
Lemma: कर
POS: adj
प्रभुः
Lemma: प्रभु
POS: adj
Canonical CTS URN Reference
Mahābhārata, MBh 12.328.15. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.