Canonical Ref: MBh 12.287.16
Sanskrit (Devanāgarī)
प्रसक्तबुद्धिर्विषयेषु यो नरो; यो बुध्यते ह्यात्महितं कदा च न । स सर्वभावानुगतेन चेतसा; नृपामिषेणेव झषो विकृष्यते ॥
English Scholarly Translation
That man who, with understanding attached to the objects of the senses, becomes blind to what is for his real well-beings, is dragged by his heart which runs after all earthly objects, like a fish by the bait of meat.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
प्रसक्तबुद्धिर्
Lemma: प्रसञ्ज्
POS: 1. Ā.
प्रसक्तबुद्धिर्
Lemma: बुद्धि
POS: f
विषयेषु
Lemma: विषय
POS: mn
यो
Lemma: यद्
POS: pron
नरो
Lemma: नर
POS: m
यो
Lemma: यद्
POS: pron
बुध्यते
Lemma: बुध्
POS: 1. Ā. • Verb: बुध्यते
ह्यात्महितं
Lemma: हि
POS: ind
ह्यात्महितं
Lemma: आत्मन्
POS: m
ह्यात्महितं
Lemma: हित
POS: adj
कदाचन
Lemma: कदाचन
POS: ind
स
Lemma: तद्
POS: pron
सर्वभावानुगतेन
Lemma: सर्व
POS: pron
सर्वभावानुगतेन
Lemma: भाव
POS: m
सर्वभावानुगतेन
Lemma: अनुगम्
POS: 1. Ā.
चेतसा
Lemma: चेतस्
POS: n
नृपामिषेणेव
Lemma: नृप
POS: m
नृपामिषेणेव
Lemma: आमिष
POS: n
नृपामिषेणेव
Lemma: इव
POS: ind
झषो
Lemma: झष
POS: m
विकृष्यते
Lemma: विकृष्
POS: 6. P. • Verb: विकृष्यते
Canonical CTS URN Reference
Mahābhārata, MBh 12.287.16. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.