Canonical Ref: MBh 12.275.12
Sanskrit (Devanāgarī)
यस्मै प्रज्ञां कथयन्ते मनुष्याः; प्रज्ञामूलो हीन्द्रियाणां प्रसादः । मुह्यन्ति शोचन्ति यदेन्द्रियाणि; प्रज्ञालाभो नास्ति मूढेन्द्रियस्य ॥
English Scholarly Translation
Indeed, the very root of wisdom, is the freedom of the senses from mistake. It is the senses which produce error and grief. One whose senses are subject to mistake can never be said to have acquired wisdom.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
यस्मै
Lemma: यद्
POS: pron
प्रज्ञां
Lemma: प्रज्ञा
POS: f
कथयन्ते
Lemma: कथय्
POS: 10. Ā. • Verb: कथयन्ते
मनुष्याः
Lemma: मनुष्य
POS: m
प्रज्ञामूलो
Lemma: प्रज्ञा
POS: f
प्रज्ञामूलो
Lemma: मूल
POS: mn
हीन्द्रियाणां
Lemma: हि
POS: ind
हीन्द्रियाणां
Lemma: इन्द्रिय
POS: n
प्रसादः
Lemma: प्रसाद
POS: m
मुह्यन्ति
Lemma: मुह्
POS: 4. Ā. • Verb: मुह्यन्ति
शोचन्ति
Lemma: शुच्
POS: 6. P. • Verb: शोचन्ति
यदेन्द्रियाणि
Lemma: यदा
POS: ind
यदेन्द्रियाणि
Lemma: इन्द्रिय
POS: n
प्रज्ञालाभो
Lemma: प्रज्ञा
POS: f
प्रज्ञालाभो
Lemma: लाभ
POS: m
नास्ति
Lemma: न
POS: ind
नास्ति
Lemma: अस्
POS: 2. P. • Verb: अस्ति
मूढेन्द्रियस्य
Lemma: मुह्
POS: 4. Ā.
मूढेन्द्रियस्य
Lemma: इन्द्रिय
POS: n
Canonical CTS URN Reference
Mahābhārata, MBh 12.275.12. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.