Canonical Ref: MBh 12.233.21
Sanskrit (Devanāgarī)
सचेतनं जीवगुणं वदन्ति; स चेष्टते चेष्टयते च सर्वम् । ततः परं क्षेत्रविदो वदन्ति; प्रावर्तयद्यो भुवनानि सप्त ॥
English Scholarly Translation
The body with the soul is said to be the attribute of individual soul. It is individual soul which acts and causes all bodies to live. He who has created the seven worlds is said by those who are acquainted with what is Kshatra to be above individual soul.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
सचेतनं
Lemma: स
POS: ind
सचेतनं
Lemma: चेतना
POS: f
जीवगुणं
Lemma: जीव
POS: mn
जीवगुणं
Lemma: गुण
POS: mn
वदन्ति
Lemma: वद्
POS: 1. Ā. • Verb: वदन्ति
स
Lemma: तद्
POS: pron
चेष्टते
Lemma: चेष्ट्
POS: 1. Ā. • Verb: चेष्टते
चेष्टयते
Lemma: चेष्टय्
POS: 10. Ā. • Verb: चेष्टयते
च
Lemma: च
POS: ind
सर्वम्
Lemma: सर्व
POS: pron
ततः
Lemma: ततस्
POS: ind
परं
Lemma: परम्
POS: ind
क्षेत्रविदो
Lemma: क्षेत्रविद्
POS: m
वदन्ति
Lemma: वद्
POS: 1. Ā. • Verb: वदन्ति
प्रावर्तयद्
Lemma: प्रवर्तय्
POS: 10. Ā. • Verb: प्रावर्तयत्
यो
Lemma: यद्
POS: pron
भुवनानि
Lemma: भुवन
POS: n
सप्त
Lemma: सप्तन्
POS: adj
Canonical CTS URN Reference
Mahābhārata, MBh 12.233.21. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.