Canonical Ref: MBh 12.209.13
Sanskrit (Devanāgarī)
प्रसन्नैरिन्द्रियैर्यद्यत्संकल्पयति मानसम् । तत्तत्स्वप्नेऽप्युपरते मनोदृष्टिर्निरीक्षते ॥
English Scholarly Translation
(When one is awake) whatever objects a person perceives in the mind through the senses in a clear state are apprehended by the mind in dreams while the senses are inactive.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
प्रसन्नैर्
Lemma: प्रसद्
POS: 1. Ā.
इन्द्रियैर्
Lemma: इन्द्रिय
POS: n
यद्
Lemma: यद्
POS: pron
यत्
Lemma: यद्
POS: pron
संकल्पयति
Lemma: संकल्पय्
POS: 10. Ā. • Verb: संकल्पयति
मानसम्
Lemma: मानस
POS: adj
तत्
Lemma: तद्
POS: pron
तत्
Lemma: तद्
POS: pron
स्वप्ने
Lemma: स्वप्न
POS: mn
ऽप्युपरते
Lemma: अपि
POS: ind
ऽप्युपरते
Lemma: उपरम्
POS: 1. P.
मनोदृष्टिर्
Lemma: मनस्
POS: n
मनोदृष्टिर्
Lemma: दृष्टि
POS: f
निरीक्षते
Lemma: निरीक्ष्
POS: 1. P. • Verb: निरीक्षते
Canonical CTS URN Reference
Mahābhārata, MBh 12.209.13. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.