Canonical Ref: MBh 12.180.8
Sanskrit (Devanāgarī)
प्राणान्धारयते ह्यग्निः स जीव उपधार्यताम् । वायुसंधारणो ह्यग्निर्नश्यत्युच्छ्वासनिग्रहात् ॥
English Scholarly Translation
It is fire or heat that kceps us the vital airs called Prana and the others. Know this heat is called life or the living agent. The heat which keeps up vital airs, is extinguished for the suppression of breath.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
प्राणान्
Lemma: प्राण
POS: m
धारयते
Lemma: धारय्
POS: 10. Ā. • Verb: धारयते
ह्यग्निः
Lemma: हि
POS: ind
ह्यग्निः
Lemma: अग्नि
POS: m
स
Lemma: तद्
POS: pron
जीव
Lemma: जीव
POS: m
उपधार्यताम्
Lemma: उपधारय्
POS: 10. Ā. • Verb: उपधार्यताम्
वायुसंधारणो
Lemma: वायु
POS: m
वायुसंधारणो
Lemma: संधारण
POS: n
ह्यग्निर्
Lemma: हि
POS: ind
ह्यग्निर्
Lemma: अग्नि
POS: m
नश्यत्युच्छ्वासनिग्रहात्
Lemma: नश्
POS: 1. P. • Verb: नश्यति
नश्यत्युच्छ्वासनिग्रहात्
Lemma: उच्छ्वास
POS: m
नश्यत्युच्छ्वासनिग्रहात्
Lemma: निग्रह
POS: m
Canonical CTS URN Reference
Mahābhārata, MBh 12.180.8. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.