Canonical Ref: MBh 12.130.15
Sanskrit (Devanāgarī)
यथा समधुरौ दम्यौ सुदान्तौ साधुवाहिनौ । धुरमुद्यम्य वहतस्तथा वर्तेत वै नृपः । यथा यथास्य वहतः सहायाः स्युस्तथापरे ॥
English Scholarly Translation
As a pair of good-tempered bulls, governable and well-trained to bear loads, put their necks to the yoke and drag the cart willingly, so should the king bear his burden in times of difficulty.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
यथा
Lemma: यथा
POS: ind
समधुरौ
Lemma: सम
POS: pron
समधुरौ
Lemma: धुर
POS: m
दम्यौ
Lemma: दम्य
POS: m
सुदान्तौ
Lemma: सु
POS: ind
सुदान्तौ
Lemma: दम्
POS: 4. P.
साधुवाहिनौ
Lemma: साधु
POS: adj
साधुवाहिनौ
Lemma: वाहिन्
POS: adj
धुरम्
Lemma: धुर
POS: m
उद्यम्य
Lemma: उद्यम्
POS: 6. P.
वहतस्तथा
Lemma: वह्
POS: 2. P. • Verb: वहतः
वहतस्तथा
Lemma: तथा
POS: ind
वर्तेत
Lemma: वृत्
POS: 3. P. • Verb: वर्तेत
वै
Lemma: वै
POS: ind
नृपः
Lemma: नृप
POS: m
यथा
Lemma: यथा
POS: ind
यथास्य
Lemma: यथा
POS: ind
यथास्य
Lemma: इदम्
POS: pron
वहतः
Lemma: वह्
POS: 2. P.
सहायाः
Lemma: सहाय
POS: m
स्युस्तथापरे
Lemma: अस्
POS: 2. P. • Verb: स्युः
स्युस्तथापरे
Lemma: तथा
POS: ind
स्युस्तथापरे
Lemma: अपर
POS: pron
Canonical CTS URN Reference
Mahābhārata, MBh 12.130.15. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.