Canonical Ref: MBh 12.128.9
Sanskrit (Devanāgarī)
उपायं धर्मबहुलं यात्रार्थं शृणु भारत । नाहमेतादृशं धर्मं बुभूषे धर्मकारणात् । दुःखादान इहाढ्येषु स्यात्तु पश्चात्क्षमो मतः ॥
English Scholarly Translation
Listen, O Bharata, to the highly meritorious expedient which kings should follow (during times of distress). For the sake of true morality, however, I would not call those means fair.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
उपायं
Lemma: उपाय
POS: m
धर्मबहुलं
Lemma: धर्म
POS: mn
धर्मबहुलं
Lemma: बहुल
POS: adj
यात्रार्थं
Lemma: यात्रा
POS: f
यात्रार्थं
Lemma: अर्थ
POS: mn
शृणु
Lemma: श्रु
POS: 4. P. • Verb: शृणु
भारत
Lemma: भारत
POS: m
नाहम्
Lemma: न
POS: ind
नाहम्
Lemma: मद्
POS: pron
एतादृशं
Lemma: एतादृश
POS: adj
धर्मं
Lemma: धर्म
POS: mn
बुभूषे
Lemma: बुभूष्
POS: Desid. Ā. • Verb: बुभूषे
धर्मकारणात्
Lemma: धर्म
POS: mn
धर्मकारणात्
Lemma: कारण
POS: n
दुःखादान
Lemma: दुःख
POS: n
दुःखादान
Lemma: आदान
POS: n
इहाढ्येषु
Lemma: इह
POS: ind
इहाढ्येषु
Lemma: आढ्य
POS: adj
स्यात्
Lemma: अस्
POS: 2. P. • Verb: स्यात्
तु
Lemma: तु
POS: ind
पश्चात्
Lemma: पश्चात्
POS: ind
क्षमो
Lemma: क्षम
POS: adj
मतः
Lemma: मन्
POS: 8. P.
Canonical CTS URN Reference
Mahābhārata, MBh 12.128.9. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.