Canonical Ref: MBh 8.23.33
Sanskrit (Devanāgarī)
ब्राह्मणा ब्रह्मणा सृष्टा मुखात्क्षत्रमथोरसः । ऊरुभ्यामसृजद्वैश्याञ्शूद्रान्पद्भ्यामिति श्रुतिः । तेभ्यो वर्णविशेषाश्च प्रतिलोमानुलोमजाः ॥
English Scholarly Translation
This is a truth that Brahma created the twice-born persons from his mouth; and the Kshatriyas (or the people of the warrior class) from his arms, and also he created the Vaisyas (or the merchant class) from his thighs; and the Sudras (or the people of the servile class) from his feet.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
ब्राह्मणा
Lemma: ब्राह्मण
POS: m
ब्रह्मणा
Lemma: ब्रह्मन्
POS: m
सृष्टा
Lemma: सृज्
POS: 2. P.
मुखात्
Lemma: मुख
POS: n
क्षत्रम्
Lemma: क्षत्र
POS: n
अथोरसः
Lemma: अथ
POS: ind
अथोरसः
Lemma: उरस्
POS: n
ऊरुभ्याम्
Lemma: ऊरु
POS: mf
असृजद्
Lemma: सृज्
POS: 2. P. • Verb: असृजत्
वैश्याञ्
Lemma: वैश्य
POS: m
शूद्रान्
Lemma: शूद्र
POS: m
पद्भ्याम्
Lemma: पद्
POS: m
इति
Lemma: इति
POS: ind
श्रुतिः
Lemma: श्रुति
POS: f
तेभ्यो
Lemma: तद्
POS: pron
वर्णविशेषाश्
Lemma: वर्ण
POS: mn
वर्णविशेषाश्
Lemma: विशेष
POS: m
च
Lemma: च
POS: ind
प्रतिलोमानुलोमजाः
Lemma: प्रतिलोम
POS: adj
प्रतिलोमानुलोमजाः
Lemma: अनुलोम
POS: adj
प्रतिलोमानुलोमजाः
Lemma: ज
POS: adj
Canonical CTS URN Reference
Mahābhārata, MBh 8.23.33. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.