Ādiparva Adhyāya 208
आदिपर्व • अध्यायः 208
Ādiparva Adhyāya 208 of the classical Mahābhārata with 22 verses.
Total: 22 Verses
•
Citations: MBh 1.208.1–22
•
250 Lexicon Terms
ततः समुद्रे तीर्थानि दक्षिणे भरतर्षभः । अभ्यगच्छत्सुपुण्यानि शोभितानि तपस्विभिः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततः
ततस् [ind]
समुद्रे
समुद्र [m]
तीर्थानि
तीर्थ [mn]
दक्षिणे
दक्षिण [adj]
भरतर्षभः
भरत [m]
भरतर्षभः
ऋषभ [m]
अभ्यगच्छत्
अभिगम् [1. Ā.]
सुपुण्यानि
सु [ind]
सुपुण्यानि
पुण्य [adj]
शोभितानि
शोभय् [10. Ā.]
तपस्विभिः
तपस्विन् [m]
वर्जयन्ति स्म तीर्थानि पञ्च तत्र तु तापसाः । आचीर्णानि तु यान्यासन्पुरस्तात्तु तपस्विभिः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
वर्जयन्ति
वर्जय् [10. Ā.]
स्म
स्म [ind]
तीर्थानि
तीर्थ [mn]
पञ्च
पञ्चन् [adj]
तत्र
तत्र [ind]
तु
तु [ind]
तापसाः
तापस [m]
आचीर्णानि
आचर् [1. Ā.]
तु
तु [ind]
यान्यासन्
यद् [pron]
यान्यासन्
अस् [2. P.]
पुरस्तात्
पुरस्तात् [ind]
तु
तु [ind]
तपस्विभिः
तपस्विन् [m]
अगस्त्यतीर्थं सौभद्रं पौलोमं च सुपावनम् । कारंधमं प्रसन्नं च हयमेधफलं च यत् । भारद्वाजस्य तीर्थं च पापप्रशमनं महत् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अगस्त्यतीर्थं
अगस्त्यतीर्थ [n]
सौभद्रं
सौभद्र [n]
पौलोमं
पौलोम [adj]
च
च [ind]
सुपावनम्
सुपावन [n]
कारंधमं
कारंधम [n]
प्रसन्नं
प्रसद् [1. Ā.]
च
च [ind]
हयमेधफलं
हयमेध [m]
हयमेधफलं
फल [n]
च
च [ind]
यत्
यद् [pron]
भारद्वाजस्य
भारद्वाज [m]
तीर्थं
तीर्थ [mn]
च
च [ind]
पापप्रशमनं
पाप [n]
पापप्रशमनं
प्रशमन [adj]
महत्
महत् [adj]
विविक्तान्युपलक्ष्याथ तानि तीर्थानि पाण्डवः । दृष्ट्वा च वर्ज्यमानानि मुनिभिर्धर्मबुद्धिभिः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
विविक्तान्युपलक्ष्याथ
विविच् [7. Ā.]
विविक्तान्युपलक्ष्याथ
उपलक्षय् [10. Ā.]
विविक्तान्युपलक्ष्याथ
अथ [ind]
तानि
तद् [pron]
तीर्थानि
तीर्थ [mn]
पाण्डवः
पाण्डव [m]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
च
च [ind]
वर्ज्यमानानि
वर्जय् [10. Ā.]
मुनिभिर्
मुनि [m]
धर्मबुद्धिभिः
धर्म [mn]
धर्मबुद्धिभिः
बुद्धि [f]
तपस्विनस्ततोऽपृच्छत्प्राज्ञलिः कुरुनन्दनः । तीर्थानीमानि वर्ज्यन्ते किमर्थं ब्रह्मवादिभिः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तपस्विनस्ततो
तपस्विन् [m]
तपस्विनस्ततो
ततस् [ind]
ऽपृच्छत्
प्रच्छ् [1. P.]
प्राञ्जलिः
प्राञ्जलि [adj]
कुरुनन्दनः
कुरु [m]
कुरुनन्दनः
नन्दन [m]
तीर्थानीमानि
तीर्थ [mn]
तीर्थानीमानि
इदम् [pron]
वर्ज्यन्ते
वर्जय् [10. Ā.]
किमर्थं
किमर्थ [adj]
ब्रह्मवादिभिः
ब्रह्मन् [n]
ब्रह्मवादिभिः
वादिन् [adj]
ग्राहाः पञ्च वसन्त्येषु हरन्ति च तपोधनान् । अत एतानि वर्ज्यन्ते तीर्थानि कुरुनन्दन ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ग्राहाः
ग्राह [m]
पञ्च
पञ्चन् [adj]
वसन्त्येषु
वस् [2. P.]
वसन्त्येषु
इदम् [pron]
हरन्ति
हृ [2. P.]
च
च [ind]
तपोधनान्
तपोधन [adj]
एतानि
एतद् [pron]
पञ्च
पञ्चन् [adj]
तीर्थानि
तीर्थ [mn]
ददर्श
दृश् [6. P.]
कुरुसत्तमः
कुरुसत्तम [m]
तेषां श्रुत्वा महाबाहुर्वार्यमाणस्तपोधनैः । जगाम तानि तीर्थानि द्रष्टुं पुरुषसत्तमः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तेषां
तद् [pron]
श्रुत्वा
श्रु [4. P.]
महाबाहुर्
महत् [adj]
महाबाहुर्
बाहु [mf]
वार्यमाणस्तपोधनैः
वारय् [10. Ā.]
वार्यमाणस्तपोधनैः
तपोधन [adj]
आजगामाथ
आगम् [6. P.]
आजगामाथ
अथ [ind]
तान्
तद् [pron]
द्रष्टुं
दृश् [6. P.]
व्यासः
व्यास [m]
सत्यवतीसुतः
सत्यवती [f]
सत्यवतीसुतः
सुत [m]
ततः सौभद्रमासाद्य महर्षेस्तीर्थमुत्तमम् । विगाह्य तरसा शूरः स्नानं चक्रे परंतपः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततः
ततस् [ind]
सौभद्रम्
सौभद्र [n]
आसाद्य
आसादय् [10. Ā.]
महर्षेस्तीर्थम्
महत् [adj]
महर्षेस्तीर्थम्
ऋषि [m]
महर्षेस्तीर्थम्
तीर्थ [mn]
उत्तमम्
उत्तम [adj]
विगाह्य
विगाह् [1. P.]
तरसा
तरस् [n]
शूरः
शूर [m]
स्नानं
स्नान [n]
चक्रे
कृ [2. Ā.]
परंतपः
परंतप [adj]
अथ तं पुरुषव्याघ्रमन्तर्जलचरो महान् । निजग्राह जले ग्राहः कुन्तीपुत्रं धनंजयम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अथ
अथ [ind]
तं
तद् [pron]
पुरुषव्याघ्रम्
पुरुष [m]
पुरुषव्याघ्रम्
व्याघ्र [m]
अन्तर्जलचरो
अन्तर् [ind]
अन्तर्जलचरो
जलचर [m]
महान्
महत् [adj]
एवम्
एवम् [ind]
उक्तः
वच् [2. P.]
स
तद् [pron]
गन्धर्वः
गन्धर्व [m]
कुन्तीपुत्रं
कुन्ती [f]
कुन्तीपुत्रं
पुत्र [m]
धनंजयम्
धनंजय [m]
स तमादाय कौन्तेयो विस्फुरन्तं जलेचरम् । उदतिष्ठन्महाबाहुर्बलेन बलिनां वरः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
तम्
तद् [pron]
आदाय
आदा [4. Ā.]
कौन्तेयो
कौन्तेय [m]
विस्फुरन्तं
विस्फुर् [6. Ā.]
जलेचरम्
जलेचर [m]
उदतिष्ठन्
उत्था [1. Ā.]
महाबाहुर्
महत् [adj]
महाबाहुर्
बाहु [mf]
बलेन
बल [mn]
बलिनां
बलिन् [adj]
वरः
वर [adj]
उत्कृष्ट एव तु ग्राहः सोऽर्जुनेन यशस्विना । बभूव नारी कल्याणी सर्वाभरणभूषिता । दीप्यमाना श्रिया राजन्दिव्यरूपा मनोरमा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
उत्कृष्ट
उत्कृष् [1. P.]
एव
एव [ind]
तु
तु [ind]
ग्राहः
ग्राह [m]
सो
तद् [pron]
ऽर्जुनेन
अर्जुन [m]
यशस्विना
यशस्विन् [adj]
त्वं
त्वद् [pron]
हि
हि [ind]
सर्वानवद्याङ्गी
सर्व [pron]
सर्वानवद्याङ्गी
अनवद्य [adj]
सर्वानवद्याङ्गी
अङ्ग [adj]
सर्वाभरणभूषिता
सर्व [pron]
सर्वाभरणभूषिता
आभरण [n]
सर्वाभरणभूषिता
भूषय् [10. Ā.]
दीप्यमाना
दीप् [4. P.]
श्रिया
श्री [f]
राजन्
राजन् [m]
दिव्यरूपा
दिव्य [adj]
दिव्यरूपा
रूप [n]
मनोरमा
मनोरम [adj]
तदद्भुतं महद्दृष्ट्वा कुन्तीपुत्रो धनंजयः । तां स्त्रियं परमप्रीत इदं वचनमब्रवीत् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एवं
एवम् [ind]
विनिश्चित्य
विनिश्चि [3. P.]
ततः
ततस् [ind]
कुन्तीपुत्रो
कुन्ती [f]
कुन्तीपुत्रो
पुत्र [m]
धनंजयः
धनंजय [m]
विस्फारयन्
विस्फारय् [10. Ā.]
धनुर्
धनुस् [n]
घोरम्
घोर [adj]
इदं
इदम् [pron]
वचनम्
वचन [n]
अब्रवीत्
ब्रू [2. Ā.]
का वै त्वमसि कल्याणि कुतो वासि जलेचरी । किमर्थं च महत्पापमिदं कृतवती पुरा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
का
क [pron]
वै
वै [ind]
त्वम्
त्वद् [pron]
असि
अस् [2. P.]
कल्याणि
कल्याण [adj]
कुतो
कुतस् [ind]
वासि
वा [ind]
वासि
अस् [2. P.]
जलेचरी
जलेचर [adj]
किमर्थं
किमर्थ [adj]
च
च [ind]
महत्
महत् [adj]
पापम्
पाप [n]
इदं
इदम् [pron]
कृतवती
कृ [2. Ā.]
पुरा
पुरा [ind]
अप्सरास्मि महाबाहो देवारण्यविचारिणी । इष्टा धनपतेर्नित्यं वर्गा नाम महाबल ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अप्सरास्मि
अप्सरस् [f]
अप्सरास्मि
अस् [2. P.]
महाबाहो
महत् [adj]
महाबाहो
बाहु [mf]
देवारण्यविचारिणी
देव [m]
देवारण्यविचारिणी
अरण्य [n]
देवारण्यविचारिणी
विचारिन् [adj]
इष्टा
इष् [1. P.]
धनपतेर्
धनपति [m]
नित्यं
नित्यम् [ind]
वर्गा
वर्गा [f]
नाम
नाम [ind]
महाबल
महत् [adj]
महाबल
बल [mn]
मम सख्यश्चतस्रोऽन्याः सर्वाः कामगमाः शुभाः । ताभिः सार्धं प्रयातास्मि लोकपालनिवेशनम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मम
मद् [pron]
सख्यश्चतस्रो
सखी [f]
सख्यश्चतस्रो
चतुर् [nr]
ऽन्याः
अन्य [pron]
सर्वाः
सर्व [pron]
कामगमाः
काम [m]
कामगमाः
गम [adj]
शुभाः
शुभ [adj]
ताभिः
तद् [pron]
सार्धं
सार्धम् [ind]
प्रयातास्मि
प्रया [2. Ā.]
प्रयातास्मि
अस् [2. P.]
लोकपालनिवेशनम्
लोकपाल [m]
लोकपालनिवेशनम्
निवेशन [n]
ततः पश्यामहे सर्वा ब्राह्मणं संशितव्रतम् । रूपवन्तमधीयानमेकमेकान्तचारिणम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततः
ततस् [ind]
कतिपयाहस्य
कतिपयाह [m]
ब्राह्मणः
ब्राह्मण [m]
संशितव्रतः
संशित [adj]
संशितव्रतः
व्रत [n]
रूपवन्तम्
रूपवत् [adj]
अधीयानम्
अधी [4. P.]
एकम्
एक [pron]
एकान्तचारिणम्
एकान्त [m]
एकान्तचारिणम्
चारिन् [adj]
तस्य वै तपसा राजंस्तद्वनं तेजसावृतम् । आदित्य इव तं देशं कृत्स्नं स व्यवभासयत् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तस्य
तद् [pron]
वै
वै [ind]
तपसा
तपस् [n]
राजंस्तद्
राजन् [m]
राजंस्तद्
तद् [pron]
वनं
वन [n]
तेजसावृतम्
तेजस् [n]
तेजसावृतम्
आवृ [5. Ā.]
आदित्य
आदित्य [m]
इव
इव [ind]
तं
तद् [pron]
देशं
देश [m]
कृत्स्नं
कृत्स्न [adj]
स
तद् [pron]
व्यवभासयत्
व्यवभासय् [10. P.]
तस्य दृष्ट्वा तपस्तादृग्रूपं चाद्भुतदर्शनम् । अवतीर्णाः स्म तं देशं तपोविघ्नचिकीर्षया ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तस्य
तद् [pron]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
तपस्तादृग्
तपस् [n]
तपस्तादृग्
तादृश् [adj]
रूपं
रूप [n]
चाद्भुतदर्शनम्
च [ind]
चाद्भुतदर्शनम्
अद्भुत [adj]
चाद्भुतदर्शनम्
दर्शन [n]
अवतीर्णाः
अवतृ [6. P.]
स्म
स्म [ind]
तं
तद् [pron]
देशं
देश [m]
तपोविघ्नचिकीर्षया
तपस् [n]
तपोविघ्नचिकीर्षया
विघ्न [mn]
तपोविघ्नचिकीर्षया
चिकीर्षा [f]
अहं च सौरभेयी च समीची बुद्बुदा लता । यौगपद्येन तं विप्रमभ्यगच्छाम भारत ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अहं
मद् [pron]
च
च [ind]
सौरभेयी
सौरभेयी [f]
च
च [ind]
समीची
समीची [f]
बुद्बुदा
बुद्बुदा [f]
लता
लता [f]
यौगपद्येन
यौगपद्य [n]
तं
तद् [pron]
विप्रम्
विप्र [m]
अभ्यगच्छाम
अभिगम् [1. Ā.]
भारत
भारत [m]
गायन्त्यो वै हसन्त्यश्च लोभयन्त्यश्च तं द्विजम् । स च नास्मासु कृतवान्मनो वीर कथंचन । नाकम्पत महातेजाः स्थितस्तपसि निर्मले ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
गायन्त्यो
गा [2. P.]
वै
वै [ind]
हसन्त्यश्च
हस् [1. Ā.]
हसन्त्यश्च
च [ind]
लोभयन्त्यश्च
लोभय् [10. Ā.]
लोभयन्त्यश्च
च [ind]
तं
तद् [pron]
द्विजम्
द्विज [m]
स
तद् [pron]
च
च [ind]
नास्मासु
न [ind]
नास्मासु
मद् [pron]
कृतवान्
कृ [2. Ā.]
मनो
मनस् [n]
वीर
वीर [m]
कथंचन
कथंचन [ind]
नाकम्पत
न [ind]
नाकम्पत
कम्प् [1. P.]
महातेजाः
महत् [adj]
महातेजाः
तेजस् [n]
स्थितस्तपसि
स्था [1. Ā.]
स्थितस्तपसि
तपस् [n]
निर्मले
निर्मल [adj]
सोऽशपत्कुपितोऽस्मांस्तु ब्राह्मणः क्षत्रियर्षभ । ग्राहभूता जले यूयं चरिष्यध्वं शतं समाः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सो
तद् [pron]
ऽशपत्
शप् [1. Ā.]
कुपितो
कुप् [4. Ā.]
ऽस्मांस्तु
मद् [pron]
ऽस्मांस्तु
तु [ind]
ब्राह्मणः
ब्राह्मण [m]
क्षत्रियर्षभ
क्षत्रिय [m]
क्षत्रियर्षभ
ऋषभ [m]
ग्राहभूता
ग्राह [m]
ग्राहभूता
भू [1. Ā.]
जले
जल [n]
यूयं
त्वद् [pron]
चरिष्यध्वं
चर् [1. Ā.]
शतं
शत [mn]
समाः
समा [f]