Canonical Ref: KS 6.69
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
अच्छिन्नामलसंतानाः समुद्रोर्म्यनिवारिताः । पुनन्ति लोकान्पुण्यत्वात्कीर्तयः सरितश्च ते ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः):
अच्छिन्नेति । अच्छिन्ना अविच्छिन्ना अमलाश्च संतानाः प्रबन्धाः प्रवाहाश्च यासां तस्तथोक्ताः समुद्रोर्मिभिरनिवारिताः । पारगमनादन्तःप्रवेशाच्चेति भावः । ते तव कीर्तयः सरितश्च गङ्गादयः पुण्यत्वात्पवित्रत्वाल्लोकान्पुनन्ति पावयन्ति । लोकपावनाः खलु पुण्यश्लोका इति भावः । केवलप्रकृतविषयस्तुल्ययोगितालङ्कारः
अन्वयः:
अच्छिन्नाऽमलसन्तानाः समुद्रोर्म्यनिवारिताः ते कीर्तयः सरितश्च पुण्यत्वात् लोकान् पुनन्ति ।
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
अच्छिन्नामलसंतानाः
Lemma: अच्छिन्न
POS: adj
अच्छिन्नामलसंतानाः
Lemma: अमल
POS: adj
अच्छिन्नामलसंतानाः
Lemma: संतान
POS: m
समुद्रोर्म्यनिवारिताः
Lemma: समुद्र
POS: m
समुद्रोर्म्यनिवारिताः
Lemma: ऊर्मि
POS: mf
समुद्रोर्म्यनिवारिताः
Lemma: अनिवारित
POS: adj
पुनन्ति
Lemma: पू
POS: 1. P. • Verb: पुनन्ति
लोकान्
Lemma: लोक
POS: m
पुण्यत्वात्
Lemma: पुण्य
POS: adj
पुण्यत्वात्
Lemma: त्व
POS: n
कीर्तयः
Lemma: कीर्ति
POS: f
सरितश्
Lemma: सरित्
POS: f
च
Lemma: च
POS: ind
ते
Lemma: त्वद्
POS: pron
Canonical CTS URN Reference
Kumārasambhavam, KS 6.69. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.