Canonical Ref: KS 2.48
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
तस्मिन्नुपायाः सर्वे नः क्रूरे प्रतिहतक्रियाः । वीर्यवत्यौषधानीव विकारे सांनिपातिके ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः):
तस्मिन्निति ॥ क्रूरे घातुके । `नृशंसो धातुकः क्रूरः` इत्यमरः । तस्मिन्नसुरे नोऽस्माकं सर्वे उपायाः संनिपातदोषत्रयस्य प्रकोपजे सांनिपातिके विकारे ज्वरादौ । `संनिपाताच्च` इति वक्तव्याठ्ठक् । वीर्यवन्ति सारवन्त्यौषधानीव प्रतिहतक्रिया विफलप्रयोगा भवन्ति
अन्वयः:
क्रूरे तस्मिन् नः सर्वे उपायाः सन्निपातिके विकारे वीर्यवन्ति औषधानि इव प्रतिहतक्रियाः ।
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
तस्मिन्न्
Lemma: तद्
POS: pron
उपायाः
Lemma: उपाय
POS: m
सर्वे
Lemma: सर्व
POS: pron
नः
Lemma: मद्
POS: pron
क्रूरे
Lemma: क्रूर
POS: adj
प्रतिहतक्रियाः
Lemma: प्रतिहन्
POS: 4. Ā.
प्रतिहतक्रियाः
Lemma: क्रिया
POS: f
वीर्यवत्य्
Lemma: वीर्यवत्
POS: adj
औषधानीव
Lemma: औषध
POS: n
औषधानीव
Lemma: इव
POS: ind
विकारे
Lemma: विकार
POS: mn
सांनिपातिके
Lemma: सांनिपातिक
POS: adj
Canonical CTS URN Reference
Kumārasambhavam, KS 2.48. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.