SP 3.66

न च कर्त्तरि या कर्मणि या संख्या तत्र तिङो भवन्तीत्याश्रयितुमुचितम्। न हि 'लः कर्मणि च भावे चाकर्मकेभ्यः' (३.४.६९) इत्यस्य 'द्व्येकयोर्द्विवचनैकवचने' (१.४.२२)'बहुषु बहुवचनम्' (१.४.२१) इत्यनेनैकवाक्‍यत्वं विद्यते, भावेऽपि लकारस्य विधानात्। न च भावस्य साध्यत्वेन संख्यायोगोऽस्ति। नापि 'स्वौजस' (४.१.२) इत्यादेर्विधानस्य संख्याविभक्तिविधानेन सहैकवाक्‍यत्वम् असंख्येभ्योऽप्यव्ययेभ्यस्सुबुत्पत्तेः। आह च महावार्त्तिककारः 'सुप्‍तिङोरविशेषविधानाद् दृष्टविप्रयोगाच्च नियमार्थं वचनम् {१.४.२१(१)} इति। महाभाष्यकारोऽप्याह— 'सुप्‍तिङोऽविशेषेणोत्पद्यन्ते, उत्पन्नानां नियमः' इति। तस्मान्न कर्तृकर्मसंख्यायां लकारविधिः, अपितु कर्त्तृकर्मणोरेवेत्यभ्युपगन्तव्यम्।