Canonical Ref: RV 11.17
Metrical Form: रथोद्धता
Sanskrit (Devanāgarī)
उद्यतैकभुजयष्टिमायतीं श्रोणिलम्बिपुरुषान्त्रमेखलाम् । तां विलोक्य वनितावधे घृणां पत्रिणा सह मुमोच राघवः ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः):
उद्यतेति॥ उद्यतोन्नमितैको भुज एव यष्टिर्यस्यास्ताम्। आयतीमायान्तीम्। इणो धातोः शतरि `उगितश्च` (पा.4।1।6) इति ङीप्। श्रोणिलम्बिनी पुरुषाणामन्त्राण्येव मेखला यस्यास्ताम्। इति विशेषणद्वयेनाप्याततायित्वं सूचितम्। अत एव तां विलोक्य राघवो वनितावधे स्त्रीवधनिमित्ते घृणां जुगुप्सां करुणां वा। `जुगुप्साकरुणे घृणे` इत्यमरः (अ.को.3|3|58)। पत्रिणेषुणा सह। `पत्री रोप इषुर्द्वयोः` इत्यमरः (अ.को.2|8|87)। मुमोच मुक्तवान्। आततायिवधे मनुः(8।350)-`आततायिनमायान्तं हन्यादेवाविचारयन्। जिघांसन्तं जिघांसीयान्न तेन ब्रह्महा भवेत्॥ नाततायिवधे दोषो हन्तुर्भवति कश्चन।` इति ॥
Canonical CTS URN Reference
Raghuvaṁśam, RV 11.17. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.