Araṇyakaparva (Vanaparva) Adhyāya 47
अरण्यकपर्व • अध्यायः 47
Araṇyakaparva (Vanaparva) Adhyāya 47 of the classical Mahābhārata with 13 verses.
Total: 13 Verses
•
Citations: MBh 3.47.1–13
•
250 Lexicon Terms
यदिदं शोचितं राज्ञा धृतराष्ट्रेण वै मुने । प्रव्राज्य पाण्डवान्वीरान्सर्वमेतन्निरर्थकम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यद्
यद् [pron]
इदं
इदम् [pron]
शोचितं
शोचय् [10. P.]
राज्ञा
राजन् [m]
धृतराष्ट्रेण
धृतराष्ट्र [m]
वै
वै [ind]
मुने
मुनि [m]
प्रव्राज्य
प्रव्राजय् [10. Ā.]
पाण्डवान्
पाण्डव [m]
वीरान्
वीर [m]
सर्वम्
सर्व [pron]
एतन्
एतद् [pron]
निरर्थकम्
निरर्थक [adj]
कथं हि राजा पुत्रं स्वमुपेक्षेताल्पचेतसम् । दुर्योधनं पाण्डुपुत्रान्कोपयानं महारथान् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कथं
कथम् [ind]
हि
हि [ind]
राजा
राजन् [m]
पुत्रं
पुत्र [m]
स्वम्
स्व [adj]
उपेक्षेताल्पचेतसम्
उपेक्ष् [1. P.]
उपेक्षेताल्पचेतसम्
अल्प [adj]
उपेक्षेताल्पचेतसम्
चेतस् [n]
यदृच्छया
यदृच्छा [f]
तान्
तद् [pron]
अपश्यत्
पश् [4. Ā.]
पाण्डुपुत्रान्
पाण्डु [m]
पाण्डुपुत्रान्
पुत्र [m]
महारथान्
महत् [adj]
महारथान्
रथ [m]
किमासीत्पाण्डुपुत्राणां वने भोजनमुच्यताम् । वानेयमथ वा कृष्टमेतदाख्यातु मे भवान् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मध्यमः
मध्यम [adj]
पाण्डुपुत्राणां
पाण्डु [m]
पाण्डुपुत्राणां
पुत्र [m]
निकृत्या
निकृति [f]
संनिहन्यताम्
संनिहन् [2. P.]
वानेयम्
वानेय [adj]
अथवा
अथवा [ind]
कृष्टम्
कृष्ट [mn]
एतद्
एतद् [pron]
आख्यातु
आख्या [4. P.]
मे
मद् [pron]
भवान्
भवत् [adj]
वानेयं च मृगांश्चैव शुद्धैर्बाणैर्निपातितान् । ब्राह्मणानां निवेद्याग्रमभुञ्जन्पुरुषर्षभाः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
वानेयं
वानेय [adj]
च
च [ind]
मृगांश्चैव
मृग [m]
मृगांश्चैव
च [ind]
मृगांश्चैव
एव [ind]
शुद्धैर्
शुध् [4. Ā.]
बाणैर्
बाण [m]
निपातितान्
निपातय् [10. Ā.]
ब्राह्मणानां
ब्राह्मण [m]
निवेद्याग्रम्
निवेदय् [10. Ā.]
निवेद्याग्रम्
अग्र [n]
अभुञ्जन्
भुज् [6. P.]
पुरुषर्षभाः
पुरुष [m]
पुरुषर्षभाः
ऋषभ [m]
तांस्तु शूरान्महेष्वासांस्तदा निवसतो वने । अन्वयुर्ब्राह्मणा राजन्साग्नयोऽनग्नयस्तथा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तांस्
तद् [pron]
तु
तु [ind]
शूरान्
शूर [m]
महेष्वासांस्
महत् [adj]
महेष्वासांस्
इष्वास [m]
तदा
तदा [ind]
निवसतो
निवस् [1. Ā.]
वने
वन [n]
अन्वयुर्
अनुया [2. Ā.]
ब्राह्मणा
ब्राह्मण [m]
राजन्
राजन् [m]
साग्नयो
स [ind]
साग्नयो
अग्नि [m]
ऽनग्नयस्
अन् [ind]
ऽनग्नयस्
अग्नि [m]
तथा
तथा [ind]
ब्राह्मणानां सहस्राणि स्नातकानां महात्मनाम् । दश मोक्षविदां तद्वद्यान्बिभर्ति युधिष्ठिरः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
वर्चस्विनां
वर्चस्विन् [adj]
ब्राह्मणानां
ब्राह्मण [m]
स्नातकानां
स्नातक [m]
परिच्छदान्
परिच्छद [m]
त्रिंशद्दासीक
त्रिंशत् [f]
त्रिंशद्दासीक
दासीक [m]
एकैको
एकैक [adj]
यान्
यद् [pron]
बिभर्ति
भृ [1. Ā.]
युधिष्ठिरः
युधिष्ठिर [m]
रुरून्कृष्णमृगांश्चैव मेध्यांश्चान्यान्वनेचरान् । बाणैरुन्मथ्य विधिवद्ब्राह्मणेभ्यो न्यवेदयत् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
रुरून्
रुरु [m]
कृष्णमृगांश्
कृष्णमृग [m]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
मेध्यांश्
मेध्य [adj]
चान्यान्
च [ind]
चान्यान्
अन्य [pron]
वनेचरान्
वनेचर [adj]
बाणैर्
बाण [m]
उन्मथ्य
उन्मथ् [9. P.]
विधिवद्
विधिवत् [ind]
ब्राह्मणेभ्यो
ब्राह्मण [m]
न्यवेदयत्
निवेदय् [10. Ā.]
न तत्र कश्चिद्दुर्वर्णो व्याधितो वाप्यदृश्यत । कृशो वा दुर्बलो वापि दीनो भीतोऽपि वा नरः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
न
न [ind]
तत्र
तत्र [ind]
कश्चिद्
कश्चित् [pron]
दुर्वर्णो
दुर्वर्ण [adj]
व्याधितो
व्याधित [adj]
वाप्यदृश्यत
वा [ind]
वाप्यदृश्यत
अपि [ind]
वाप्यदृश्यत
दृश् [6. P.]
कृशो
कृश [adj]
वा
वा [ind]
दुर्बलो
दुर्बल [adj]
वापि
वा [ind]
वापि
अपि [ind]
दीनो
दीन [adj]
भीतो
भी [1. Ā.]
ऽपि
अपि [ind]
वा
वा [ind]
नरः
नर [m]
पुत्रानिव प्रियाञ्ज्ञातीन्भ्रातॄनिव सहोदरान् । पुपोष कौरवश्रेष्ठो धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पुत्रान्
पुत्र [m]
इव
इव [ind]
प्रियाञ्
प्रिय [adj]
ज्ञातीन्
ज्ञाति [m]
भ्रातॄन्
भ्रातृ [m]
इव
इव [ind]
सहोदरान्
सहोदर [m]
ततो
ततस् [ind]
निमित्ते
निमित्त [n]
कस्मिंश्चिद्
कश्चित् [pron]
धर्मराजो
धर्मराज [m]
युधिष्ठिरः
युधिष्ठिर [m]
पतींश्च द्रौपदी सर्वान्द्विजांश्चैव यशस्विनी । मातेव भोजयित्वाग्रे शिष्टमाहारयत्तदा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पतींश्च
पति [m]
पतींश्च
च [ind]
द्रौपदी
द्रौपदी [f]
सर्वान्
सर्व [pron]
द्विजांश्
द्विज [m]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
यशस्विनी
यशस्विन् [adj]
मातेव
मातृ [f]
मातेव
इव [ind]
भोजयित्वाग्रे
भोजय् [10. Ā.]
भोजयित्वाग्रे
अग्र [n]
शिष्टम्
शिष्ट [n]
आहारयत्
आहारय् [10. Ā.]
तदा
तदा [ind]
प्राचीं राजा दक्षिणां भीमसेनो; यमौ प्रतीचीमथ वाप्युदीचीम् । धनुर्धरा मांसहेतोर्मृगाणां; क्षयं चक्रुर्नित्यमेवोपगम्य ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
प्राचीं
प्राञ्च् [adj]
राजा
राजन् [m]
दक्षिणां
दक्षिण [adj]
भीमसेनो
भीमसेन [m]
यमौ
यम [m]
प्रतीचीम्
प्रत्यञ्च् [adj]
अथ
अथ [ind]
वाप्युदीचीम्
वा [ind]
वाप्युदीचीम्
अपि [ind]
वाप्युदीचीम्
उदञ्च् [adj]
धनुर्धरा
धनुस् [n]
धनुर्धरा
धर [adj]
मांसहेतोर्
मांस [n]
मांसहेतोर्
हेतु [m]
मृगाणां
मृग [m]
क्षयं
क्षय [m]
चक्रुर्
कृ [2. Ā.]
नित्यम्
नित्यम् [ind]
एवोपगम्य
एव [ind]
एवोपगम्य
उपगम् [6. P.]
तथा तेषां वसतां काम्यके वै; विहीनानामर्जुनेनोत्सुकानाम् । पञ्चैव वर्षाणि तदा व्यतीयु;रधीयतां जपतां जुह्वतां च ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तथा
तथा [ind]
तेषां
तद् [pron]
वसतां
वस् [2. P.]
काम्यके
काम्यक [mn]
वै
वै [ind]
विहीनानाम्
विहा [3. Ā.]
अर्जुनेनोत्सुकानाम्
अर्जुन [m]
अर्जुनेनोत्सुकानाम्
उत्सुक [adj]
पञ्चैव
पञ्चन् [adj]
पञ्चैव
एव [ind]
वर्षाणि
वर्ष [mn]
तदा
तदा [ind]
व्यतीयुर्
व्यती [2. P.]
अधीयतां
अधी [4. P.]
जपतां
जप् [4. Ā.]
जुह्वतां
हु [3. Ā.]
च
च [ind]