Araṇyakaparva (Vanaparva) Adhyāya 43
अरण्यकपर्व • अध्यायः 43
Araṇyakaparva (Vanaparva) Adhyāya 43 of the classical Mahābhārata with 39 verses.
Total: 39 Verses
•
Citations: MBh 3.43.1–39
•
250 Lexicon Terms
गतेषु लोकपालेषु पार्थः शत्रुनिबर्हणः । चिन्तयामास राजेन्द्र देवराजरथागमम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
गतेषु
गम् [6. Ā.]
लोकपालेषु
लोकपाल [m]
पार्थः
पार्थ [m]
शत्रुनिबर्हणः
शत्रु [m]
शत्रुनिबर्हणः
निबर्हण [adj]
दर्शयामास
दर्शय् [10. Ā.]
राजेन्द्र
राजन् [m]
राजेन्द्र
इन्द्र [m]
पुरा
पुरा [ind]
पौरवनन्दन
पौरव [m]
पौरवनन्दन
नन्दन [m]
ततश्चिन्तयमानस्य गुडाकेशस्य धीमतः । रथो मातलिसंयुक्त आजगाम महाप्रभः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एतच्च
एतद् [pron]
एतच्च
च [ind]
चिन्तयानस्य
चिन्तय् [10. Ā.]
बहुधा
बहुधा [ind]
व्यथितं
व्यथ् [1. P.]
मनः
मनस् [n]
रथो
रथ [m]
मातलिसंयुक्त
मातलि [m]
मातलिसंयुक्त
संयुज् [7. Ā.]
आगन्ता
आगम् [6. P.]
त्वत्कृते
त्वद् [pron]
त्वत्कृते
कृते [ind]
महीम्
मही [f]
नभो वितिमिरं कुर्वञ्जलदान्पाटयन्निव । दिशः संपूरयन्नादैर्महामेघरवोपमैः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
नभो
नभस् [n]
वितिमिरं
वितिमिर [adj]
कुर्वञ्जलदान्
कृ [2. Ā.]
कुर्वञ्जलदान्
जलद [m]
पाटयन्न्
पाटय् [10. Ā.]
इव
इव [ind]
दिशः
दिश् [f]
सम्पूरयन्
सम्पूरय् [10. P.]
नादैर्
नाद [m]
महामेघरवोपमैः
महत् [adj]
महामेघरवोपमैः
मेघ [m]
महामेघरवोपमैः
रव [m]
महामेघरवोपमैः
उपम [adj]
असयः शक्तयो भीमा गदाश्चोग्रप्रदर्शनाः । दिव्यप्रभावाः प्रासाश्च विद्युतश्च महाप्रभाः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यतः
यतस् [ind]
शूलसहस्राणि
शूल [mn]
शूलसहस्राणि
सहस्र [mn]
गदाश्चोग्रप्रदर्शनाः
गदा [f]
गदाश्चोग्रप्रदर्शनाः
च [ind]
गदाश्चोग्रप्रदर्शनाः
उग्र [adj]
गदाश्चोग्रप्रदर्शनाः
प्रदर्शन [n]
दिव्यप्रभावाः
दिव्य [adj]
दिव्यप्रभावाः
प्रभाव [m]
प्रासाश्
प्रास [m]
च
च [ind]
विद्युतश्
विद्युत् [fn]
च
च [ind]
महाप्रभाः
महत् [adj]
महाप्रभाः
प्रभा [f]
तथैवाशनयस्तत्र चक्रयुक्ता हुडागुडाः । वायुस्फोटाः सनिर्घाता बर्हिमेघनिभस्वनाः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तथैवाशनयस्
तथा [ind]
तथैवाशनयस्
एव [ind]
तथैवाशनयस्
अशनि [mf]
तत्र
तत्र [ind]
चक्रयुक्ता
चक्र [n]
चक्रयुक्ता
युज् [6. Ā.]
हुडा
हुड [m]
गुडाः
गुड [mn]
वायुस्फोटाः
वायु [m]
वायुस्फोटाः
स्फोट [m]
सनिर्घाता
स [ind]
सनिर्घाता
निर्घात [m]
बर्हिमेघनिभस्वनाः
बर्हिन् [m]
बर्हिमेघनिभस्वनाः
मेघ [m]
बर्हिमेघनिभस्वनाः
निभ [adj]
बर्हिमेघनिभस्वनाः
स्वन [m]
तत्र नागा महाकाया ज्वलितास्याः सुदारुणाः । सिताभ्रकूटप्रतिमाः संहताश्च यथोपलाः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तत्र
तत्र [ind]
नागा
नाग [m]
महाकाया
महत् [adj]
महाकाया
काय [m]
ज्वलितास्याः
ज्वल् [1. Ā.]
ज्वलितास्याः
आस्य [n]
सुदारुणाः
सु [ind]
सुदारुणाः
दारुण [adj]
सिताभ्रकूटप्रतिमाः
सित [adj]
सिताभ्रकूटप्रतिमाः
अभ्र [mn]
सिताभ्रकूटप्रतिमाः
कूट [mn]
सिताभ्रकूटप्रतिमाः
प्रतिमा [f]
संहताश्च
संहन् [2. P.]
संहताश्च
च [ind]
यथोपलाः
यथा [ind]
यथोपलाः
उपल [mn]
दश वाजिसहस्राणि हरीणां वातरंहसाम् । वहन्ति यं नेत्रमुषं दिव्यं मायामयं रथम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
दश
दशन् [adj]
वाजिसहस्राणि
वाजिन् [m]
वाजिसहस्राणि
सहस्र [mn]
हरीणां
हरि [m]
वातरंहसाम्
वात [m]
वातरंहसाम्
रंहस् [n]
वहन्ति
वह् [2. P.]
यं
यद् [pron]
नेत्रमुषं
नेत्र [mn]
नेत्रमुषं
मुष् [f]
दिव्यं
दिव्य [adj]
मायामयं
माया [f]
मायामयं
मय [adj]
रथम्
रथ [m]
तत्रापश्यन्महानीलं वैजयन्तं महाप्रभम् । ध्वजमिन्दीवरश्यामं वंशं कनकभूषणम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तत्रापश्यन्
तत्र [ind]
तत्रापश्यन्
पश् [4. Ā.]
महानीलं
महत् [adj]
महानीलं
नील [adj]
वैजयन्तं
वैजयन्त [m]
महाप्रभम्
महत् [adj]
महाप्रभम्
प्रभा [f]
ध्वजम्
ध्वज [mn]
इन्दीवरश्यामं
इन्दीवर [mn]
इन्दीवरश्यामं
श्याम [adj]
वंशं
वंश [m]
कनकभूषणम्
कनक [n]
कनकभूषणम्
भूषण [n]
तस्मिन्रथे स्थितं सूतं तप्तहेमविभूषितम् । दृष्ट्वा पार्थो महाबाहुर्देवमेवान्वतर्कयत् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तस्मिन्
तद् [pron]
रथे
रथ [m]
स्थितं
स्था [1. Ā.]
सूतं
सूत [m]
तप्तहेमविभूषितम्
तप् [4. Ā.]
तप्तहेमविभूषितम्
हेमन् [n]
तप्तहेमविभूषितम्
विभूषय् [10. P.]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
पार्थो
पार्थ [m]
महाबाहुर्
महत् [adj]
महाबाहुर्
बाहु [mf]
देवम्
देव [m]
एवान्वतर्कयत्
एव [ind]
एवान्वतर्कयत्
अनुतर्कय् [Denom. P.]
तथा तर्कयतस्तस्य फल्गुनस्याथ मातलिः । संनतः प्रश्रितो भूत्वा वाक्यमर्जुनमब्रवीत् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तथा
तथा [ind]
तर्कयतस्
तर्कय् [Denom. Ā.]
तस्य
तद् [pron]
फल्गुनस्याथ
फल्गुन [m]
फल्गुनस्याथ
अथ [ind]
मातलिः
मातलि [m]
संनतः
संनम् [1. Ā.]
प्रश्रितो
प्रश्रित [adj]
भूत्वा
भू [1. Ā.]
वाक्यम्
वाक्य [n]
अर्जुनम्
अर्जुन [m]
अब्रवीत्
ब्रू [2. Ā.]
भो भो शक्रात्मज श्रीमाञ्शक्रस्त्वां द्रष्टुमिच्छति । आरोहतु भवाञ्शीघ्रं रथमिन्द्रस्य संमतम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
भो
भो [ind]
भो
भो [ind]
शक्रात्मज
शक्रात्मज [m]
श्रीमाञ्शक्रस्
श्रीमत् [adj]
श्रीमाञ्शक्रस्
शक्र [m]
त्वां
त्वद् [pron]
द्रष्टुम्
दृश् [6. P.]
इच्छति
इष् [1. P.]
आरोहतु
आरुह् [6. Ā.]
भवाञ्शीघ्रं
भवत् [adj]
भवाञ्शीघ्रं
शीघ्रम् [ind]
रथम्
रथ [m]
इन्द्रस्य
इन्द्र [m]
संमतम्
सम्मन् [8. Ā.]
आह माममरश्रेष्ठः पिता तव शतक्रतुः । कुन्तीसुतमिह प्राप्तं पश्यन्तु त्रिदशालयाः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
आह
अह् [1. P.]
माम्
मद् [pron]
अमरश्रेष्ठः
अमर [m]
अमरश्रेष्ठः
श्रेष्ठ [adj]
पिता
पितृ [m]
तव
त्वद् [pron]
शतक्रतुः
शतक्रतु [m]
कुन्तीसुतम्
कुन्ती [f]
कुन्तीसुतम्
सुत [m]
इह
इह [ind]
प्राप्तं
प्राप् [1. P.]
पश्यन्तु
पश् [4. Ā.]
त्रिदशालयाः
त्रिदशालय [m]
एष शक्रः परिवृतो देवैरृषिगणैस्तथा । गन्धर्वैरप्सरोभिश्च त्वां दिदृक्षुः प्रतीक्षते ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एष
एतद् [pron]
शक्रः
शक्र [m]
परिवृतो
परिवृ [5. Ā.]
देवैर्
देव [m]
ऋषिगणैस्
ऋषि [m]
ऋषिगणैस्
गण [m]
तथा
तथा [ind]
गन्धर्वैर्
गन्धर्व [m]
अप्सरोभिश्
अप्सरस् [f]
च
च [ind]
त्वां
त्वद् [pron]
दिदृक्षुः
दिदृक्षु [adj]
प्रतीक्षते
प्रतीक्ष् [1. P.]
अस्माल्लोकाद्देवलोकं पाकशासनशासनात् । आरोह त्वं मया सार्धं लब्धास्त्रः पुनरेष्यसि ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अस्माल्लोकाद्
इदम् [pron]
अस्माल्लोकाद्
लोक [m]
देवलोकं
देव [m]
देवलोकं
लोक [m]
पाकशासनशासनात्
पाकशासन [m]
पाकशासनशासनात्
शासन [n]
आरोह
आरुह् [6. Ā.]
त्वं
त्वद् [pron]
मया
मद् [pron]
सार्धं
सार्धम् [ind]
लब्धास्त्रः
लभ् [1. P.]
लब्धास्त्रः
अस्त्र [mn]
पुनर्
पुनर् [ind]
एष्यसि
इ [5. Ā.]
मातले गच्छ शीघ्रं त्वमारोहस्व रथोत्तमम् । राजसूयाश्वमेधानां शतैरपि सुदुर्लभम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मातले
मातलि [m]
गच्छ
गम् [6. Ā.]
शीघ्रं
शीघ्रम् [ind]
त्वम्
त्वद् [pron]
आरोहस्व
आरुह् [6. Ā.]
रथोत्तमम्
रथ [m]
रथोत्तमम्
उत्तम [adj]
राजसूयाश्वमेधानां
राजसूय [m]
राजसूयाश्वमेधानां
अश्वमेध [m]
शतैर्
शत [mn]
अपि
अपि [ind]
सुदुर्लभम्
सु [ind]
सुदुर्लभम्
दुर्लभ [adj]
पार्थिवैः सुमहाभागैर्यज्वभिर्भूरिदक्षिणैः । दैवतैर्वा समारोढुं दानवैर्वा रथोत्तमम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पार्थिवैः
पार्थिव [m]
सुमहाभागैर्
सु [ind]
सुमहाभागैर्
महाभाग [adj]
यज्वभिर्
यज्वन् [m]
भूरिदक्षिणैः
भूरि [adj]
भूरिदक्षिणैः
दक्षिणा [f]
दैवतैर्
दैवत [n]
वा
वा [ind]
समारोढुं
समारुह् [6. Ā.]
दानवैर्
दानव [m]
वा
वा [ind]
रथोत्तमम्
रथ [m]
रथोत्तमम्
उत्तम [adj]
नातप्ततपसा शक्य एष दिव्यो महारथः । द्रष्टुं वाप्यथ वा स्प्रष्टुमारोढुं कुत एव तु ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
नातप्ततपसा
न [ind]
नातप्ततपसा
अ [ind]
नातप्ततपसा
तप् [4. Ā.]
नातप्ततपसा
तपस् [n]
शक्य
शक्य [adj]
एष
एतद् [pron]
दिव्यो
दिव्य [adj]
महारथः
महत् [adj]
महारथः
रथ [m]
द्रष्टुं
दृश् [6. P.]
वाप्यथवा
वा [ind]
वाप्यथवा
अपि [ind]
वाप्यथवा
अथवा [ind]
स्प्रष्टुम्
स्पृश् [6. Ā.]
आरोढुं
आरुह् [6. Ā.]
कुत
कुतस् [ind]
एव
एव [ind]
तु
तु [ind]
त्वयि प्रतिष्ठिते साधो रथस्थे स्थिरवाजिनि । पश्चादहमथारोक्ष्ये सुकृती सत्पथं यथा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
त्वयि
त्वद् [pron]
प्रतिष्ठिते
प्रतिष्ठा [1. Ā.]
साधो
साधु [adj]
रथस्थे
रथ [m]
रथस्थे
स्थ [adj]
स्थिरवाजिनि
स्थिर [adj]
स्थिरवाजिनि
वाजिन् [m]
पश्चाद्
पश्चात् [ind]
अहम्
मद् [pron]
अथारोक्ष्ये
अथ [ind]
अथारोक्ष्ये
आरुह् [6. Ā.]
सुकृती
सु [ind]
सुकृती
कृतिन् [adj]
सत्पथं
सत् [adj]
सत्पथं
पथ [m]
यथा
यथा [ind]
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा मातलिः शक्रसारथिः । आरुरोह रथं शीघ्रं हयान्येमे च रश्मिभिः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सूतस्य
सूत [m]
वचनं
वचन [n]
श्रुत्वा
श्रु [4. P.]
शौनकः
शौनक [m]
प्राह
प्राह् [1. P.]
विस्मितः
विस्मि [1. P.]
आरुरोह
आरुह् [6. Ā.]
रथं
रथ [m]
शीघ्रं
शीघ्रम् [ind]
हयान्
हय [m]
येमे
यम् [6. P.]
च
च [ind]
रश्मिभिः
रश्मि [mf]
ततोऽर्जुनो हृष्टमना गङ्गायामाप्लुतः शुचिः । जजाप जप्यं कौन्तेयो विधिवत्कुरुनन्दनः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततो
ततस् [ind]
ऽर्जुनो
अर्जुन [m]
हृष्टमना
हृष् [1. P.]
हृष्टमना
मनस् [n]
गङ्गायाम्
गङ्गा [f]
आप्लुतः
आप्लु [1. P.]
शुचिः
शुचि [adj]
जजाप
जप् [4. Ā.]
जप्यं
जप्य [n]
कौन्तेयो
कौन्तेय [m]
विधिवत्
विधिवत् [ind]
कुरुनन्दनः
कुरु [m]
कुरुनन्दनः
नन्दन [m]
ततः पितॄन्यथान्यायं तर्पयित्वा यथाविधि । मन्दरं शैलराजं तमाप्रष्टुमुपचक्रमे ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततः
ततस् [ind]
पितॄन्
पितृ [m]
यथान्यायं
यथान्यायम् [ind]
तर्पयित्वा
तर्पय् [10. Ā.]
यथाविधि
यथाविधि [ind]
मन्दरं
मन्दर [m]
शैलराजं
शैल [mn]
शैलराजं
राज [m]
तम्
तद् [pron]
आप्रष्टुम्
आप्रच्छ् [6. Ā.]
उपचक्रमे
उपक्रम् [1. Ā.]
साधूनां धर्मशीलानां मुनीनां पुण्यकर्मणाम् । त्वं सदा संश्रयः शैल स्वर्गमार्गाभिकाङ्क्षिणाम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
गवां
गो [mf]
च
च [ind]
ब्राह्मणानां
ब्राह्मण [m]
च
च [ind]
श्रीमतां
श्रीमत् [adj]
पुण्यकर्मणाम्
पुण्य [adj]
पुण्यकर्मणाम्
कर्मन् [n]
त्वं
त्वद् [pron]
सदा
सदा [ind]
संश्रयः
संश्रय [m]
शैल
शैल [mn]
स्वर्गमार्गाभिकाङ्क्षिणाम्
स्वर्ग [m]
स्वर्गमार्गाभिकाङ्क्षिणाम्
मार्ग [m]
स्वर्गमार्गाभिकाङ्क्षिणाम्
अभिकाङ्क्षिन् [adj]
त्वत्प्रसादात्सदा शैल ब्राह्मणाः क्षत्रिया विशः । स्वर्गं प्राप्ताश्चरन्ति स्म देवैः सह गतव्यथाः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स्नातकव्रतिनो
स्नातक [m]
स्नातकव्रतिनो
व्रतिन् [m]
राजन्
राजन् [m]
ब्राह्मणाः
ब्राह्मण [m]
क्षत्रिया
क्षत्रिय [m]
विशः
विश् [f]
स्वर्गं
स्वर्ग [m]
प्राप्ताश्
प्राप् [1. P.]
चरन्ति
चर् [1. Ā.]
स्म
स्म [ind]
देवैः
देव [m]
सह
सह [ind]
गतव्यथाः
गम् [6. Ā.]
गतव्यथाः
व्यथा [f]
अद्रिराज महाशैल मुनिसंश्रय तीर्थवन् । गच्छाम्यामन्त्रयामि त्वां सुखमस्म्युषितस्त्वयि ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अद्रिराज
अद्रि [m]
अद्रिराज
राज [m]
महाशैल
महत् [adj]
महाशैल
शैल [mn]
मुनिसंश्रय
मुनि [m]
मुनिसंश्रय
संश्रय [m]
तीर्थवन्
तीर्थवत् [adj]
गच्छाम्य्
गम् [6. Ā.]
आमन्त्रयामि
आमन्त्रय् [Denom. Ā.]
त्वां
त्वद् [pron]
सुखम्
सुखम् [ind]
अस्म्युषितस्
अस् [2. P.]
अस्म्युषितस्
वस् [2. P.]
त्वयि
त्वद् [pron]
तव सानूनि कुञ्जाश्च नद्यः प्रस्रवणानि च । तीर्थानि च सुपुण्यानि मया दृष्टान्यनेकशः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तव
त्वद् [pron]
सानूनि
सानु [mn]
कुञ्जाश्
कुञ्ज [mn]
च
च [ind]
नद्यः
नदी [f]
प्रस्रवणानि
प्रस्रवण [n]
च
च [ind]
तीर्थानि
तीर्थ [mn]
च
च [ind]
सुपुण्यानि
सु [ind]
सुपुण्यानि
पुण्य [adj]
मया
मद् [pron]
दृष्टान्यनेकशः
दृश् [6. P.]
दृष्टान्यनेकशः
अनेकशस् [ind]
एवमुक्त्वार्जुनः शैलमामन्त्र्य परवीरहा । आरुरोह रथं दिव्यं द्योतयन्निव भास्करः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एवम्
एवम् [ind]
उक्त्वार्जुनः
वच् [2. P.]
उक्त्वार्जुनः
अर्जुन [m]
शैलम्
शैल [mn]
आमन्त्र्य
आमन्त्रय् [Denom. Ā.]
परवीरहा
पर [pron]
परवीरहा
वीर [m]
परवीरहा
हन् [adj]
आरुरोह
आरुह् [6. Ā.]
रथं
रथ [m]
दिव्यं
दिव्य [adj]
द्योतयन्न्
द्योतय् [10. P.]
इव
इव [ind]
भास्करः
भास्कर [m]
स तेनादित्यरूपेण दिव्येनाद्भुतकर्मणा । ऊर्ध्वमाचक्रमे धीमान्प्रहृष्टः कुरुनन्दनः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अग्निदत्तेन
अग्नि [m]
अग्निदत्तेन
दा [1. Ā.]
दिव्येन
दिव्य [adj]
रथेनाद्भुतकर्मणा
रथ [m]
रथेनाद्भुतकर्मणा
अद्भुत [adj]
रथेनाद्भुतकर्मणा
कर्मन् [n]
ऊर्ध्वम्
ऊर्ध्वम् [ind]
आचक्रमे
आक्रम् [6. P.]
धीमान्
धीमत् [adj]
प्रहृष्टः
प्रहृष् [4. Ā.]
कुरुनन्दनः
कुरु [m]
कुरुनन्दनः
नन्दन [m]
सोऽदर्शनपथं यात्वा मर्त्यानां भूमिचारिणाम् । ददर्शाद्भुतरूपाणि विमानानि सहस्रशः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सो
तद् [pron]
ऽदर्शनपथं
अदर्शन [n]
ऽदर्शनपथं
पथ [m]
यात्वा
या [2. Ā.]
मर्त्यानां
मर्त्य [m]
भूमिचारिणाम्
भूमि [f]
भूमिचारिणाम्
चारिन् [adj]
ददर्शाद्भुतरूपाणि
दृश् [6. P.]
ददर्शाद्भुतरूपाणि
अद्भुत [adj]
ददर्शाद्भुतरूपाणि
रूप [n]
विमानानि
विमान [mn]
सहस्रशः
सहस्रशस् [ind]
न तत्र सूर्यः सोमो वा द्योतते न च पावकः । स्वयैव प्रभया तत्र द्योतन्ते पुण्यलब्धया ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
न
न [ind]
तत्र
तत्र [ind]
सूर्यः
सूर्य [m]
सोमो
सोम [m]
वा
वा [ind]
द्योतते
द्युत् [1. P.]
न
न [ind]
च
च [ind]
पावकः
पावक [m]
स्वयैव
स्व [adj]
स्वयैव
एव [ind]
प्रभया
प्रभा [f]
तत्र
तत्र [ind]
द्योतन्ते
द्युत् [1. P.]
पुण्यलब्धया
पुण्य [n]
पुण्यलब्धया
लभ् [1. P.]
तारारूपाणि यानीह दृश्यन्ते द्युतिमन्ति वै । दीपवद्विप्रकृष्टत्वादणूनि सुमहान्त्यपि ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तारारूपाणि
तारा [f]
तारारूपाणि
रूप [n]
यानीह
यद् [pron]
यानीह
इह [ind]
दृश्यन्ते
दृश् [6. P.]
द्युतिमन्ति
द्युतिमत् [adj]
वै
वै [ind]
दीपवद्
दीप [m]
दीपवद्
वत् [ind]
विप्रकृष्टत्वाद्
विप्रकृष्ट [adj]
विप्रकृष्टत्वाद्
त्व [n]
अणूनि
अणु [adj]
सुमहान्त्यपि
सु [ind]
सुमहान्त्यपि
महत् [adj]
सुमहान्त्यपि
अपि [ind]
तानि तत्र प्रभास्वन्ति रूपवन्ति च पाण्डवः । ददर्श स्वेषु धिष्ण्येषु दीप्तिमन्ति स्वयार्चिषा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तानि
तद् [pron]
तत्र
तत्र [ind]
प्रभास्वन्ति
प्रभास्वत् [adj]
रूपवन्ति
रूपवत् [adj]
च
च [ind]
पाण्डवः
पाण्डव [m]
ददर्श
दृश् [6. P.]
स्वेषु
स्व [adj]
धिष्ण्येषु
धिष्ण्य [n]
दीप्तिमन्ति
दीप्तिमत् [adj]
स्वयार्चिषा
स्व [adj]
स्वयार्चिषा
अर्चिस् [f]
तत्र राजर्षयः सिद्धा वीराश्च निहता युधि । तपसा च जितस्वर्गाः संपेतुः शतसंघशः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तत्र
तत्र [ind]
राजर्षयः
राजर्षि [m]
सिद्धा
सिद्ध [m]
वीराश्
वीर [m]
च
च [ind]
निहता
निहन् [2. Ā.]
युधि
युध् [f]
तपसा
तपस् [n]
च
च [ind]
जितस्वर्गाः
जि [9. P.]
जितस्वर्गाः
स्वर्ग [m]
संपेतुः
सम्पत् [1. Ā.]
शतसंघशः
शत [mn]
शतसंघशः
संघशस् [ind]
गन्धर्वाणां सहस्राणि सूर्यज्वलनतेजसाम् । गुह्यकानामृषीणां च तथैवाप्सरसां गणाः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
गन्धर्वाणां
गन्धर्व [m]
सहस्राणि
सहस्र [mn]
सूर्यज्वलनतेजसाम्
सूर्य [m]
सूर्यज्वलनतेजसाम्
ज्वलन [m]
सूर्यज्वलनतेजसाम्
तेजस् [n]
गुह्यकानाम्
गुह्यक [m]
ऋषीणां
ऋषि [m]
च
च [ind]
तथैवाप्सरसां
तथा [ind]
तथैवाप्सरसां
एव [ind]
तथैवाप्सरसां
अप्सरस् [f]
गणाः
गण [m]
लोकानात्मप्रभान्पश्यन्फल्गुनो विस्मयान्वितः । पप्रच्छ मातलिं प्रीत्या स चाप्येनमुवाच ह ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
लोकान्
लोक [m]
आत्मप्रभान्
आत्मन् [m]
आत्मप्रभान्
प्रभा [f]
पश्यन्
पश् [4. Ā.]
फल्गुनो
फल्गुन [m]
विस्मयान्वितः
विस्मय [m]
विस्मयान्वितः
अन्वित [adj]
पप्रच्छ
प्रच्छ् [1. P.]
मातलिं
मातलि [m]
प्रीत्या
प्रीति [f]
स
तद् [pron]
चाप्येनम्
च [ind]
चाप्येनम्
अपि [ind]
चाप्येनम्
एनद् [pron]
उवाच
वच् [2. P.]
ह
ह [ind]
एते सुकृतिनः पार्थ स्वेषु धिष्ण्येष्ववस्थिताः । यान्दृष्टवानसि विभो तारारूपाणि भूतले ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एते
एतद् [pron]
सुकृतिनः
सुकृतिन् [adj]
पार्थ
पार्थ [m]
स्वेषु
स्व [adj]
धिष्ण्येष्ववस्थिताः
धिष्ण्य [n]
धिष्ण्येष्ववस्थिताः
अवस्था [1. Ā.]
यान्
यद् [pron]
दृष्टवान्
दृश् [6. P.]
असि
अस् [2. P.]
विभो
विभु [adj]
तारारूपाणि
तारा [f]
तारारूपाणि
रूप [n]
भूतले
भू [f]
भूतले
तल [mn]
ततोऽपश्यत्स्थितं द्वारि सितं वैजयिनं गजम् । ऐरावतं चतुर्दन्तं कैलासमिव शृङ्गिणम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततो
ततस् [ind]
ऽपश्यत्
पश् [4. Ā.]
स्थितं
स्था [1. Ā.]
द्वारि
द्वार् [f]
सितं
सित [adj]
वैजयिनं
वैजयिन् [adj]
गजम्
गज [m]
ऐरावतं
ऐरावत [m]
चतुर्दन्तं
चतुर्दन्त [m]
कैलासम्
कैलास [m]
इव
इव [ind]
शृङ्गिणम्
शृङ्गिन् [adj]
स सिद्धमार्गमाक्रम्य कुरुपाण्डवसत्तमः । व्यरोचत यथा पूर्वं मान्धाता पार्थिवोत्तमः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
सिद्धमार्गम्
सिद्ध [m]
सिद्धमार्गम्
मार्ग [m]
आक्रम्य
आक्रम् [6. P.]
कुरुपाण्डवसत्तमः
कुरु [m]
कुरुपाण्डवसत्तमः
पाण्डव [m]
कुरुपाण्डवसत्तमः
सत्तम [adj]
व्यरोचत
विरुच् [1. P.]
यथा
यथा [ind]
पूर्वं
पूर्वम् [ind]
मान्धाता
मान्धातृ [m]
पार्थिवोत्तमः
पार्थिव [m]
पार्थिवोत्तमः
उत्तम [adj]
अतिचक्राम लोकान्स राज्ञां राजीवलोचनः । ततो ददर्श शक्रस्य पुरीं ताममरावतीम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अतिचक्राम
अतिक्रम् [6. P.]
लोकान्
लोक [m]
स
तद् [pron]
राज्ञां
राजन् [m]
राजीवलोचनः
राजीव [n]
राजीवलोचनः
लोचन [n]
ततो
ततस् [ind]
ददर्श
दृश् [6. P.]
शक्रस्य
शक्र [m]
पुरीं
पुरी [f]
ताम्
तद् [pron]
अमरावतीम्
अमरावती [f]