Canonical Ref: MBh 14.17.26
Sanskrit (Devanāgarī)
तेषु मर्मसु भिन्नेषु ततः स समुदीरयन् । आविश्य हृदयं जन्तोः सत्त्वं चाशु रुणद्धि वै । ततः स चेतनो जन्तुर्नाभिजानाति किंचन ॥
English Scholarly Translation
When those vital parts are cut, the Individual Soul, rising up, enters the heat of the living creature and restrains the principle of animation forthwith.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
तेषु
Lemma: तद्
POS: pron
मर्मसु
Lemma: मर्मन्
POS: n
भिन्नेषु
Lemma: भिद्
POS: 6. P.
ततः
Lemma: ततस्
POS: ind
स
Lemma: तद्
POS: pron
समुदीरयन्
Lemma: समुदीरय्
POS: 10. P.
आविश्य
Lemma: आविश्
POS: 6. Ā.
हृदयं
Lemma: हृदय
POS: n
जन्तोः
Lemma: जन्तु
POS: m
सत्त्वं
Lemma: सत्त्व
POS: n
चाशु
Lemma: च
POS: ind
चाशु
Lemma: आशु
POS: ind
रुणद्धि
Lemma: रुध्
POS: 6. P. • Verb: रुणद्धि
वै
Lemma: वै
POS: ind
ततः
Lemma: ततस्
POS: ind
स
Lemma: तद्
POS: pron
चेतनो
Lemma: चेतन
POS: adj
जन्तुर्
Lemma: जन्तु
POS: m
नाभिजानाति
Lemma: न
POS: ind
नाभिजानाति
Lemma: अभिज्ञा
POS: 9. Ā. • Verb: अभिजानाति
किंचन
Lemma: कश्चन
POS: pron
Canonical CTS URN Reference
Mahābhārata, MBh 14.17.26. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.