Canonical Ref: MBh 12.321.29
Sanskrit (Devanāgarī)
यत्तत्सूक्ष्ममविज्ञेयमव्यक्तमचलं ध्रुवम् । इन्द्रियैरिन्द्रियार्थैश्च सर्वभूतैश्च वर्जितम् ॥
English Scholarly Translation
That which is minute, which is inconceivable, unmanifest, immobile, durable dissociated from the senses and the objects of the senses, as well as the (five) elements,—that is called the in-dwelling Soul of all existent creatures. That is known by the name of Kshetrajna. Transcending the three qualities of Sattva, Rajas, and Tamas, that is regarded as Purusha in the scriptures.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
यत्
Lemma: यद्
POS: pron
तत्
Lemma: तद्
POS: pron
सूक्ष्मम्
Lemma: सूक्ष्म
POS: adj
अविज्ञेयम्
Lemma: अविज्ञेय
POS: adj
अव्यक्तम्
Lemma: अव्यक्त
POS: adj
अचलं
Lemma: अचल
POS: adj
ध्रुवम्
Lemma: ध्रुव
POS: adj
इन्द्रियैर्
Lemma: इन्द्रिय
POS: n
इन्द्रियार्थैश्च
Lemma: इन्द्रिय
POS: n
इन्द्रियार्थैश्च
Lemma: अर्थ
POS: mn
इन्द्रियार्थैश्च
Lemma: च
POS: ind
सर्वभूतैश्च
Lemma: सर्व
POS: pron
सर्वभूतैश्च
Lemma: भूत
POS: mn
सर्वभूतैश्च
Lemma: च
POS: ind
वर्जितम्
Lemma: वर्जय्
POS: 10. Ā.
Canonical CTS URN Reference
Mahābhārata, MBh 12.321.29. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.