Canonical Ref: MBh 12.306.41
Sanskrit (Devanāgarī)
कस्तपा अतपाः प्रोक्तः कोऽसौ पुरुष उच्यते । तपाः प्रकृतिरित्याहुरतपा निष्कलः स्मृतः ॥
English Scholarly Translation
You have asked what is Kah, who is endued with change, and who is unendued therewith. I answer, Kah is Soul. That which is endued with change is Nature. He who is not endued therewith is Soul.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
कस्तपा
Lemma: कस्तपस्
POS: adj
अतपाः
Lemma: अतपस्
POS: adj
प्रोक्तः
Lemma: प्रवच्
POS: 2. P.
को
Lemma: क
POS: pron
ऽसौ
Lemma: अदस्
POS: pron
पुरुष
Lemma: पुरुष
POS: m
उच्यते
Lemma: वच्
POS: 2. P. • Verb: उच्यते
तपाः
Lemma: तपस्
POS: m
प्रकृतिर्
Lemma: प्रकृति
POS: f
इत्याहुर्
Lemma: इति
POS: ind
इत्याहुर्
Lemma: अह्
POS: 1. P. • Verb: आहुः
अतपा
Lemma: अतपस्
POS: adj
निष्कलः
Lemma: निष्कल
POS: adj
स्मृतः
Lemma: स्मृ
POS: 1. Ā.
Canonical CTS URN Reference
Mahābhārata, MBh 12.306.41. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.