Canonical Ref: MBh 12.280.23
Sanskrit (Devanāgarī)
राज्ञा जेतव्याः सायुधाश्चोन्नताश्च; सम्यक्कर्तव्यं पालनं च प्रजानाम् । अग्निश्चेयो बहुभिश्चापि यज्ञै;रन्ते मध्ये वा वनमाश्रित्य स्थेयम् ॥
English Scholarly Translation
A king should subjugate his enemies and all who seek to assert their superiority, and he should properly rule and protect his subjects. One should ignite his sacred fires and pour libations on them in various sacrifices, and retiring into the woods in either his middle or old age, should live there.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
राज्ञा
Lemma: राजन्
POS: m
जेतव्याः
Lemma: जि
POS: 9. P.
सायुधाश्चोन्नताश्च
Lemma: स
POS: ind
सायुधाश्चोन्नताश्च
Lemma: आयुध
POS: mn
सायुधाश्चोन्नताश्च
Lemma: च
POS: ind
सायुधाश्चोन्नताश्च
Lemma: उन्नम्
POS: 1. Ā.
सायुधाश्चोन्नताश्च
Lemma: च
POS: ind
सम्यक्
Lemma: सम्यक्
POS: ind
कर्तव्यं
Lemma: कृ
POS: 2. Ā.
पालनं
Lemma: पालन
POS: n
च
Lemma: च
POS: ind
प्रजानाम्
Lemma: प्रजा
POS: f
अग्निश्चेयो
Lemma: अग्नि
POS: m
अग्निश्चेयो
Lemma: चि
POS: 1. Ā.
बहुभिश्चापि
Lemma: बहु
POS: adj
बहुभिश्चापि
Lemma: च
POS: ind
बहुभिश्चापि
Lemma: अपि
POS: ind
यज्ञैर्
Lemma: यज्ञ
POS: m
अन्ते
Lemma: अन्त
POS: m
मध्ये
Lemma: मध्य
POS: n
वा
Lemma: वा
POS: ind
वनम्
Lemma: वन
POS: n
आश्रित्य
Lemma: आश्रि
POS: 1. Ā.
स्थेयम्
Lemma: स्था
POS: 1. Ā.
Canonical CTS URN Reference
Mahābhārata, MBh 12.280.23. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.