Canonical Ref: MBh 12.267.24
Sanskrit (Devanāgarī)
इन्द्रियाणां स्वकर्मभ्यः श्रमादुपरमो यदा । भवतीन्द्रियसंन्यासादथ स्वपिति वै नरः ॥
English Scholarly Translation
When on account of the organs being fatigued, they cease to discharge their respective functions, the owner of those organs, their action being suspended is said to sleep.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
इन्द्रियाणां
Lemma: इन्द्रिय
POS: n
स्वकर्मभ्यः
Lemma: स्व
POS: adj
स्वकर्मभ्यः
Lemma: कर्मन्
POS: n
श्रमाद्
Lemma: श्रम
POS: m
उपरमो
Lemma: उपरम
POS: m
यदा
Lemma: यदा
POS: ind
भवतीन्द्रियसंन्यासाद्
Lemma: भू
POS: 1. Ā. • Verb: भवति
भवतीन्द्रियसंन्यासाद्
Lemma: इन्द्रिय
POS: n
भवतीन्द्रियसंन्यासाद्
Lemma: संन्यास
POS: m
अथ
Lemma: अथ
POS: ind
स्वपिति
Lemma: स्वप्
POS: 1. Ā. • Verb: स्वपिति
वै
Lemma: वै
POS: ind
नरः
Lemma: नर
POS: m
Canonical CTS URN Reference
Mahābhārata, MBh 12.267.24. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.