Canonical Ref: MBh 12.242.16
Sanskrit (Devanāgarī)
संसारसागरगमां योनिपातालदुस्तराम् । आत्मजन्मोद्भवां तात जिह्वावर्तां दुरासदाम् ॥
English Scholarly Translation
The worldly concerns form the ocean towards which that river runs. Genus and species form its unfathomable depth that none can understand. One's birth, O child, is the source from which that stream originates. Speech forms its eddies.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
संसारसागरगमां
Lemma: संसार
POS: mn
संसारसागरगमां
Lemma: सागर
POS: m
संसारसागरगमां
Lemma: गम
POS: adj
योनिपातालदुस्तराम्
Lemma: योनि
POS: mf
योनिपातालदुस्तराम्
Lemma: पाताल
POS: mn
योनिपातालदुस्तराम्
Lemma: दुस्तर
POS: adj
आत्मजन्मोद्भवां
Lemma: आत्मजन्मन्
POS: m
आत्मजन्मोद्भवां
Lemma: उद्भव
POS: adj
तात
Lemma: तात
POS: m
जिह्वावर्तां
Lemma: जिह्वा
POS: f
जिह्वावर्तां
Lemma: आवर्त
POS: m
दुरासदाम्
Lemma: दुरासद
POS: adj
Canonical CTS URN Reference
Mahābhārata, MBh 12.242.16. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.