Canonical Ref: MBh 12.178.14
Sanskrit (Devanāgarī)
अग्निवेगवहः प्राणो गुदान्ते प्रतिहन्यते । स ऊर्ध्वमागम्य पुनः समुत्क्षिपति पावकम् ॥
English Scholarly Translation
The vital air called Prana, carrying a current of heat, goes (from the head) downwards to the extremity of the anal canal and thence goes up once more. Returning to the head again, it once more sends down the heat it carries.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
अग्निवेगवहः
Lemma: अग्नि
POS: m
अग्निवेगवहः
Lemma: वेग
POS: m
अग्निवेगवहः
Lemma: वह
POS: adj
प्राणो
Lemma: प्राण
POS: m
गुदान्ते
Lemma: गुद
POS: mn
गुदान्ते
Lemma: अन्त
POS: m
प्रतिहन्यते
Lemma: प्रतिहन्
POS: 4. Ā. • Verb: प्रतिहन्यते
स
Lemma: तद्
POS: pron
ऊर्ध्वम्
Lemma: ऊर्ध्वम्
POS: ind
आगम्य
Lemma: आगम्
POS: 6. P.
पुनः
Lemma: पुनर्
POS: ind
समुत्क्षिपति
Lemma: समुत्क्षिप्
POS: 6. P. • Verb: समुत्क्षिपति
पावकम्
Lemma: पावक
POS: m
Canonical CTS URN Reference
Mahābhārata, MBh 12.178.14. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.