Canonical Ref: MBh 8.54.2
Sanskrit (Devanāgarī)
अथ त्विदानीं तुमुले विमर्दे; द्विषद्भिरेको बहुभिः समावृतः । महाभये सारथिमित्युवाच; भीमश्चमूं वारयन्धार्तराष्ट्रीम् । त्वं सारथे याहि जवेन वाहै;र्नयाम्येतान्धार्तराष्ट्रान्यमाय ॥
English Scholarly Translation
Sanjaya said In the thick of that awe-inspiring fray, Bhima, fighting single-handed, against tremendous odds, addressed his charioteer and said-"drive towards the centre of the Dhartarashtra force."
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
अथ
Lemma: अथ
POS: ind
त्व्
Lemma: तु
POS: ind
इदानीं
Lemma: इदानीम्
POS: ind
तुमुले
Lemma: तुमुल
POS: adj
विमर्दे
Lemma: विमर्द
POS: m
द्विषद्भिर्
Lemma: द्विष्
POS: 1. P.
एको
Lemma: एक
POS: pron
बहुभिः
Lemma: बहु
POS: adj
समावृतः
Lemma: समावृ
POS: 5. P.
महाभये
Lemma: महत्
POS: adj
महाभये
Lemma: भय
POS: n
सारथिम्
Lemma: सारथि
POS: m
इत्य्
Lemma: इति
POS: ind
उवाच
Lemma: वच्
POS: 2. P. • Verb: उवाच
भीमश्
Lemma: भीम
POS: m
चमूं
Lemma: चमू
POS: f
वारयन्
Lemma: वारय्
POS: 10. Ā.
धार्तराष्ट्रीम्
Lemma: धार्तराष्ट्र
POS: adj
त्वं
Lemma: त्वद्
POS: pron
सारथे
Lemma: सारथि
POS: m
याहि
Lemma: या
POS: 2. Ā. • Verb: याहि
जवेन
Lemma: जव
POS: m
वाहैर्
Lemma: वाह
POS: m
नयाम्य्
Lemma: नी
POS: 2. P. • Verb: नयामि
एतान्
Lemma: एतद्
POS: pron
धार्तराष्ट्रान्
Lemma: धार्तराष्ट्र
POS: m
यमाय
Lemma: यम
POS: m
Canonical CTS URN Reference
Mahābhārata, MBh 8.54.2. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.