Ādiparva Adhyāya 127
आदिपर्व • अध्यायः 127
Ādiparva Adhyāya 127 of the classical Mahābhārata with 25 verses.
Total: 25 Verses
•
Citations: MBh 1.127.1–25
•
250 Lexicon Terms
ततः स्रस्तोत्तरपटः सप्रस्वेदः सवेपथुः । विवेशाधिरथो रङ्गं यष्टिप्राणो ह्वयन्निव ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततः
ततस् [ind]
स्रस्तोत्तरपटः
स्रंस् [1. P.]
स्रस्तोत्तरपटः
उत्तर [adj]
स्रस्तोत्तरपटः
पट [mn]
सप्रस्वेदः
स [ind]
सप्रस्वेदः
प्रस्वेद [m]
सवेपथुः
स [ind]
सवेपथुः
वेपथु [m]
विवेशाधिरथो
विश् [4. P.]
विवेशाधिरथो
अधिरथ [m]
रङ्गं
रङ्ग [m]
यष्टिप्राणो
यष्टि [fn]
यष्टिप्राणो
प्राण [m]
ह्वयन्न्
ह्वा [1. P.]
इव
इव [ind]
तमालोक्य धनुस्त्यक्त्वा पितृगौरवयन्त्रितः । कर्णोऽभिषेकार्द्रशिराः शिरसा समवन्दत ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तम्
तद् [pron]
आलोक्य
आलोकय् [10. Ā.]
धनुस्त्यक्त्वा
धनुस् [n]
धनुस्त्यक्त्वा
त्यज् [1. Ā.]
पितृगौरवयन्त्रितः
पितृ [m]
पितृगौरवयन्त्रितः
गौरव [n]
पितृगौरवयन्त्रितः
यन्त्रय् [Denom. P.]
कर्णो
कर्ण [m]
ऽभिषेकार्द्रशिराः
अभिषेक [m]
ऽभिषेकार्द्रशिराः
आर्द्र [adj]
ऽभिषेकार्द्रशिराः
शिरस् [n]
शिरसा
शिरस् [n]
समवन्दत
संवन्द् [1. Ā.]
ततः पादाववच्छाद्य पटान्तेन ससंभ्रमः । पुत्रेति परिपूर्णार्थमब्रवीद्रथसारथिः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततः
ततस् [ind]
पादाववच्छाद्य
पाद [m]
पादाववच्छाद्य
अवच्छादय् [10. P.]
पटान्तेन
पट [mn]
पटान्तेन
अन्त [m]
ससंभ्रमः
स [ind]
ससंभ्रमः
सम्भ्रम [m]
पुत्रेति
पुत्र [m]
पुत्रेति
इति [ind]
परिपूर्णार्थम्
परिपृ [9. P.]
परिपूर्णार्थम्
अर्थ [mn]
अब्रवीद्
ब्रू [2. Ā.]
रथसारथिः
रथ [m]
रथसारथिः
सारथि [m]
परिष्वज्य च तस्याथ मूर्धानं स्नेहविक्लवः । अङ्गराज्याभिषेकार्द्रमश्रुभिः सिषिचे पुनः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
परिष्वज्य
परिष्वज् [1. P.]
च
च [ind]
तस्याथ
तद् [pron]
तस्याथ
अथ [ind]
मूर्धानं
मूर्धन् [m]
स्नेहविक्लवः
स्नेह [mn]
स्नेहविक्लवः
विक्लव [adj]
अङ्गराज्याभिषेकार्द्रम्
अङ्ग [m]
अङ्गराज्याभिषेकार्द्रम्
राज्य [n]
अङ्गराज्याभिषेकार्द्रम्
अभिषेक [m]
अङ्गराज्याभिषेकार्द्रम्
आर्द्र [adj]
अश्रुभिः
अश्रु [mn]
सिषिचे
सिच् [4. Ā.]
पुनः
पुनर् [ind]
तं दृष्ट्वा सूतपुत्रोऽयमिति निश्चित्य पाण्डवः । भीमसेनस्तदा वाक्यमब्रवीत्प्रहसन्निव ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तं
तद् [pron]
च
च [ind]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
क्रियोपेतं
क्रिया [f]
क्रियोपेतं
उपे [2. Ā.]
द्रोणो
द्रोण [m]
ऽमन्यत
मन् [8. P.]
पाण्डवम्
पाण्डव [m]
भीमसेनस्तदा
भीमसेन [m]
भीमसेनस्तदा
तदा [ind]
वाक्यम्
वाक्य [n]
अब्रवीत्
ब्रू [2. Ā.]
प्रहसन्न्
प्रहस् [1. Ā.]
इव
इव [ind]
न त्वमर्हसि पार्थेन सूतपुत्र रणे वधम् । कुलस्य सदृशस्तूर्णं प्रतोदो गृह्यतां त्वया ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स्पर्धमानस्तु
स्पृध् [6. P.]
स्पर्धमानस्तु
तु [ind]
पार्थेन
पार्थ [m]
सूतपुत्रो
सूतपुत्र [m]
ऽत्यमर्षणः
अत्यमर्षण [adj]
कुलस्य
कुल [n]
सदृशस्तूर्णं
सदृश [adj]
सदृशस्तूर्णं
तूर्णम् [ind]
प्रतोदो
प्रतोद [m]
गृह्यतां
ग्रह् [6. Ā.]
त्वया
त्वद् [pron]
अङ्गराज्यं च नार्हस्त्वमुपभोक्तुं नराधम । श्वा हुताशसमीपस्थं पुरोडाशमिवाध्वरे ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अङ्गराज्यं
अङ्ग [m]
अङ्गराज्यं
राज्य [n]
च
च [ind]
नार्हस्त्वम्
न [ind]
नार्हस्त्वम्
अर्ह [adj]
नार्हस्त्वम्
त्वद् [pron]
उपभोक्तुं
उपभुज् [1. P.]
नराधम
नर [m]
नराधम
अधम [adj]
श्वा
श्वन् [m]
हुताशसमीपस्थं
हुताश [m]
हुताशसमीपस्थं
समीप [n]
हुताशसमीपस्थं
स्थ [adj]
पुरोडाशम्
पुरोडाश [m]
इवाध्वरे
इव [ind]
इवाध्वरे
अध्वर [m]
एवमुक्तस्ततः कर्णः किंचित्प्रस्फुरिताधरः । गगनस्थं विनिःश्वस्य दिवाकरमुदैक्षत ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एवम्
एवम् [ind]
उक्तस्ततः
वच् [2. P.]
उक्तस्ततः
ततस् [ind]
कर्णः
कर्ण [m]
किंचित्
कश्चित् [pron]
प्रस्फुरिताधरः
प्रस्फुर् [6. Ā.]
प्रस्फुरिताधरः
अधर [m]
गगनस्थं
गगन [n]
गगनस्थं
स्थ [adj]
विनिःश्वस्य
विनिःश्वस् [1. P.]
दिवाकरम्
दिवाकर [m]
उदैक्षत
उदीक्ष् [1. P.]
ततो दुर्योधनः कोपादुत्पपात महाबलः । भ्रातृपद्मवनात्तस्मान्मदोत्कट इव द्विपः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततो
ततस् [ind]
दुर्योधनः
दुर्योधन [m]
कोपाद्
कोप [m]
उत्पपात
उत्पत् [1. Ā.]
महाबलः
महत् [adj]
महाबलः
बल [mn]
भ्रातृपद्मवनात्
भ्रातृ [m]
भ्रातृपद्मवनात्
पद्म [mn]
भ्रातृपद्मवनात्
वन [n]
तस्मान्
तद् [pron]
मदोत्कट
मद [m]
मदोत्कट
उत्कट [adj]
इव
इव [ind]
द्विपः
द्विप [m]
सोऽब्रवीद्भीमकर्माणं भीमसेनमवस्थितम् । वृकोदर न युक्तं ते वचनं वक्तुमीदृशम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सो
तद् [pron]
ऽब्रवीद्
ब्रू [2. Ā.]
भीमकर्माणं
भीमकर्मन् [m]
भीमसेनम्
भीमसेन [m]
अवस्थितम्
अवस्था [1. Ā.]
वृकोदर
वृकोदर [m]
न
न [ind]
युक्तं
युज् [6. Ā.]
ते
त्वद् [pron]
वचनं
वचन [n]
वक्तुम्
वच् [2. P.]
ईदृशम्
ईदृश [adj]
क्षत्रियाणां बलं ज्येष्ठं योद्धव्यं क्षत्रबन्धुना । शूराणां च नदीनां च प्रभवा दुर्विदाः किल ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
क्षत्रियाणां
क्षत्रिय [m]
बलं
बल [mn]
ज्येष्ठं
ज्येष्ठ [adj]
योद्धव्यं
युध् [2. P.]
क्षत्रबन्धुना
क्षत्रबन्धु [m]
शूराणां
शूर [m]
च
च [ind]
नदीनां
नदी [f]
च
च [ind]
प्रभवा
प्रभव [m]
दुर्विदाः
दुर्विद [adj]
किल
किल [ind]
सलिलादुत्थितो वह्निर्येन व्याप्तं चराचरम् । दधीचस्यास्थितो वज्रं कृतं दानवसूदनम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सलिलाद्
सलिल [n]
उत्थितो
उत्था [1. Ā.]
वह्निर्
वह्नि [m]
येन
यद् [pron]
व्याप्तं
व्याप् [5. Ā.]
चराचरम्
चराचर [n]
दधीचस्यास्थितो
दधीच [m]
दधीचस्यास्थितो
अस्थि [n]
वज्रं
वज्र [mn]
कृतं
कृ [2. Ā.]
दानवसूदनम्
दानव [m]
दानवसूदनम्
सूदन [adj]
आग्नेयः कृत्तिकापुत्रो रौद्रो गाङ्गेय इत्यपि । श्रूयते भगवान्देवः सर्वगुह्यमयो गुहः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
आग्नेयः
आग्नेय [adj]
कृत्तिकापुत्रो
कृत्तिका [f]
कृत्तिकापुत्रो
पुत्र [m]
रौद्रो
रौद्र [adj]
गाङ्गेय
गाङ्गेय [m]
इत्यपि
इति [ind]
इत्यपि
अपि [ind]
श्रूयते
श्रु [4. P.]
भगवान्
भगवत् [adj]
देवः
देव [m]
सर्वगुह्यमयो
सर्व [pron]
सर्वगुह्यमयो
गुह्य [n]
सर्वगुह्यमयो
मय [adj]
गुहः
गुह [m]
क्षत्रियाभ्यश्च ये जाता ब्राह्मणास्ते च विश्रुताः । आचार्यः कलशाज्जातः शरस्तम्बाद्गुरुः कृपः । भवतां च यथा जन्म तदप्यागमितं नृपैः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
क्षत्रियाभ्यश्च
क्षत्रिया [f]
क्षत्रियाभ्यश्च
च [ind]
ये
यद् [pron]
जाता
जन् [4. P.]
ब्राह्मणास्ते
ब्राह्मण [m]
ब्राह्मणास्ते
तद् [pron]
च
च [ind]
विश्रुताः
विश्रु [5. Ā.]
आचार्यः
आचार्य [m]
कलशाज्जातः
कलश [mn]
कलशाज्जातः
जन् [4. P.]
शरस्तम्बाद्
शर [m]
शरस्तम्बाद्
स्तम्ब [m]
गुरुः
गुरु [m]
कृपः
कृप [mf]
भवतां
भवत् [adj]
च
च [ind]
यथा
यथा [ind]
जन्म
जन्मन् [n]
तद्
तद् [pron]
अप्यागमितं
अपि [ind]
अप्यागमितं
आगमय् [10. Ā.]
नृपैः
नृप [m]
सकुण्डलं सकवचं दिव्यलक्षणलक्षितम् । कथमादित्यसंकाशं मृगी व्याघ्रं जनिष्यति ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सकुण्डलं
स [ind]
सकुण्डलं
कुण्डल [n]
सकवचं
स [ind]
सकवचं
कवच [mn]
दिव्यलक्षणलक्षितम्
दिव्य [adj]
दिव्यलक्षणलक्षितम्
लक्षण [n]
दिव्यलक्षणलक्षितम्
लक्षय् [10. Ā.]
कथम्
कथम् [ind]
आदित्यसंकाशं
आदित्य [m]
आदित्यसंकाशं
संकाश [m]
मृगी
मृगी [f]
व्याघ्रं
व्याघ्र [m]
जनिष्यति
जन् [4. P.]
पृथिवीराज्यमर्होऽयं नाङ्गराज्यं नरेश्वरः । अनेन बाहुवीर्येण मया चाज्ञानुवर्तिना ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पृथिवीराज्यम्
पृथिवी [f]
पृथिवीराज्यम्
राज्य [n]
अर्हो
अर्ह [adj]
ऽयं
इदम् [pron]
नाङ्गराज्यं
न [ind]
नाङ्गराज्यं
अङ्ग [m]
नाङ्गराज्यं
राज्य [n]
नरेश्वरः
नर [m]
नरेश्वरः
ईश्वर [m]
अनेन
इदम् [pron]
बाहुवीर्येण
बाहु [mf]
बाहुवीर्येण
वीर्य [n]
मया
मद् [pron]
चाज्ञानुवर्तिना
च [ind]
चाज्ञानुवर्तिना
आज्ञा [f]
चाज्ञानुवर्तिना
अनुवर्तिन् [adj]
यस्य वा मनुजस्येदं न क्षान्तं मद्विचेष्टितम् । रथमारुह्य पद्भ्यां वा विनामयतु कार्मुकम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यस्य
यद् [pron]
वा
वा [ind]
मनुजस्येदं
मनुज [m]
मनुजस्येदं
इदम् [pron]
न
न [ind]
क्षान्तं
क्षम् [1. P.]
मद्विचेष्टितम्
मद् [pron]
मद्विचेष्टितम्
विचेष्टित [n]
रथम्
रथ [m]
आरुह्य
आरुह् [6. Ā.]
पद्भ्यां
पद् [m]
वा
वा [ind]
विनामयतु
विनामय् [10. P.]
कार्मुकम्
कार्मुक [n]
ततः सर्वस्य रङ्गस्य हाहाकारो महानभूत् । साधुवादानुसंबद्धः सूर्यश्चास्तमुपागमत् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततः
ततस् [ind]
सर्वस्य
सर्व [pron]
रङ्गस्य
रङ्ग [m]
समुत्पिञ्जो
समुत्पिञ्ज [m]
ऽभवन्
भू [1. Ā.]
महान्
महत् [adj]
साधुवादानुसंबद्धः
साधुवाद [m]
साधुवादानुसंबद्धः
अनुसंबन्ध् [9. Ā.]
सूर्यश्चास्तम्
सूर्य [m]
सूर्यश्चास्तम्
च [ind]
सूर्यश्चास्तम्
अस्त [m]
उपागमत्
उपागम् [1. P.]
ततो दुर्योधनः कर्णमालम्ब्याथ करे नृप । दीपिकाग्निकृतालोकस्तस्माद्रङ्गाद्विनिर्ययौ ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततो
ततस् [ind]
दुर्योधनः
दुर्योधन [m]
कर्णम्
कर्ण [m]
आलम्ब्याथ
आलम्ब् [1. P.]
आलम्ब्याथ
अथ [ind]
करे
कर [m]
नृप
नृप [m]
दीपिकाग्निकृतालोकस्तस्माद्
दीपिका [f]
दीपिकाग्निकृतालोकस्तस्माद्
अग्नि [m]
दीपिकाग्निकृतालोकस्तस्माद्
कृ [2. Ā.]
दीपिकाग्निकृतालोकस्तस्माद्
आलोक [m]
दीपिकाग्निकृतालोकस्तस्माद्
तद् [pron]
रङ्गाद्
रङ्ग [m]
विनिर्ययौ
विनिर्या [2. P.]
पाण्डवाश्च सहद्रोणाः सकृपाश्च विशां पते । भीष्मेण सहिताः सर्वे ययुः स्वं स्वं निवेशनम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पाण्डवाश्च
पाण्डव [m]
पाण्डवाश्च
च [ind]
सहद्रोणाः
सहद्रोण [adj]
सकृपाश्च
सकृप [adj]
सकृपाश्च
च [ind]
विशां
विश् [f]
पते
पति [m]
भीष्मेण
भीष्म [m]
सहिताः
सहित [adj]
सर्वे
सर्व [pron]
ययुः
या [2. Ā.]
स्वं
स्व [adj]
स्वं
स्व [adj]
निवेशनम्
निवेशन [n]
अर्जुनेति जनः कश्चित्कश्चित्कर्णेति भारत । कश्चिद्दुर्योधनेत्येवं ब्रुवन्तः प्रस्थितास्तदा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अर्जुनेति
अर्जुन [m]
अर्जुनेति
इति [ind]
जनः
जन [m]
कश्चित्
कश्चित् [pron]
कश्चित्
कश्चित् [pron]
कर्णेति
कर्ण [m]
कर्णेति
इति [ind]
भारत
भारत [m]
कश्चिद्
कश्चित् [pron]
दुर्योधनेत्येवं
दुर्योधन [m]
दुर्योधनेत्येवं
इति [ind]
दुर्योधनेत्येवं
एवम् [ind]
ब्रुवन्तः
ब्रू [2. Ā.]
प्रस्थितास्तदा
प्रस्था [1. Ā.]
प्रस्थितास्तदा
तदा [ind]
कुन्त्याश्च प्रत्यभिज्ञाय दिव्यलक्षणसूचितम् । पुत्रमङ्गेश्वरं स्नेहाच्छन्ना प्रीतिरवर्धत ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कुन्त्याश्च
कुन्ती [f]
कुन्त्याश्च
च [ind]
प्रत्यभिज्ञाय
प्रत्यभिज्ञा [9. Ā.]
दिव्यलक्षणसूचितम्
दिव्य [adj]
दिव्यलक्षणसूचितम्
लक्षण [n]
दिव्यलक्षणसूचितम्
सूचय् [Denom. P.]
पुत्रम्
पुत्र [m]
अङ्गेश्वरं
अङ्ग [m]
अङ्गेश्वरं
ईश्वर [m]
स्नेहाच्छन्ना
स्नेह [mn]
स्नेहाच्छन्ना
छद् [1. P.]
प्रीतिर्
प्रीति [f]
अवर्धत
वृध् [6. P.]
दुर्योधनस्यापि तदा कर्णमासाद्य पार्थिव । भयमर्जुनसांजातं क्षिप्रमन्तरधीयत ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
दुर्योधनस्यापि
दुर्योधन [m]
दुर्योधनस्यापि
अपि [ind]
तदा
तदा [ind]
कर्णम्
कर्ण [m]
आसाद्य
आसादय् [10. Ā.]
पार्थिव
पार्थिव [m]
भयम्
भय [n]
अर्जुनसंजातं
अर्जुन [m]
अर्जुनसंजातं
संजन् [4. Ā.]
क्षिप्रम्
क्षिप्रम् [ind]
अन्तरधीयत
अन्तर्धा [3. Ā.]
स चापि वीरः कृतशस्त्रनिश्रमः; परेण साम्नाभ्यवदत्सुयोधनम् । युधिष्ठिरस्याप्यभवत्तदा मति;र्न कर्णतुल्योऽस्ति धनुर्धरः क्षितौ ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
चापि
च [ind]
चापि
अपि [ind]
वीरः
वीर [m]
कृतशस्त्रनिश्रमः
कृ [2. Ā.]
कृतशस्त्रनिश्रमः
शस्त्र [n]
कृतशस्त्रनिश्रमः
निश्रम [m]
परेण
पर [pron]
साम्नाभ्यवदत्
सामन् [n]
साम्नाभ्यवदत्
अभिवद् [1. Ā.]
सुयोधनम्
सुयोधन [m]
युधिष्ठिरस्याप्यभवत्
युधिष्ठिर [m]
युधिष्ठिरस्याप्यभवत्
अपि [ind]
युधिष्ठिरस्याप्यभवत्
भू [1. Ā.]
तदा
तदा [ind]
मतिर्
मति [f]
न
न [ind]
कर्णतुल्यो
कर्ण [m]
कर्णतुल्यो
तुल्य [adj]
ऽस्ति
अस् [2. P.]
धनुर्धरः
धनुर्धर [m]
क्षितौ
क्षिति [f]