Abstract
<jats:p>Mazkur maqolada Markaziy Osiyoda qozilar faoliyati tarixiy-manbashunoslik a tashkiliy-huquqiy boshqaruv nuqtayi nazaridan kompleks tarzda tahlil qilinadi. Tadqiqotda qozilik instituti faqat sudlov tizimi elementi sifatida emas, balki jamiyatda huquqiy tartib, ijtimoiy barqarorlik a ma’naviy nazoratni ta’minlovchi muhim boshqaruv mexanizmi sifatida talqin etiladi. Xususan, Mirzo Abdulazim Somiyning “Tuhfayi shohiy” asari asosida qozilar faoliyatining real tarixiy muhitdagi aks etishi, ularning siyosiy jarayonlar, mulkiy munosabatlar a ijtimoiy nizolarni hal etishdagi o‘rni yoritiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, qozilar faoliyati huquqiy me’yorlar bilan bir qatorda axloqiy qadriyatlar, adolat, insof a jamoaviy manfaatlar asosida amalga oshirilgan. Shuningdek, maqolada mahalliy qo‘lyozma manbalar, aqf hujjatlari a tarixiy asarlarning qozilik institutini o‘rganishdagi manbashunoslik ahamiyati asoslab beriladi.Mazkur tadqiqot qozilar faoliyatini tarixiy-huquqiy boshqaruv modeli sifatida qayta talqin qilish orqali zamonaviy huquqiy madaniyat a boshqaruv etikasi uchun muhim nazariy xulosalar chiqarishga xizmat qiladi.</jats:p>