Abstract
<jats:p>Na terenie dzisiejszego województwa lubuskiego w XIX stuleciu dokonywało się wiele zmian społeczno-ekonomicznych. Najwyraźniej dostrzegalne zjawiska to szybki rozwój przemysłowy większych miast i kilkudziesięciu wiosek oraz wzrost liczby ludności. Podkreślić przy tym należy, że wiele miasteczek i wsi rozwijało się w umiarkowanym tempie, a stan liczbowy mieszkańców się pomniejszał. W skali całego województwa był to więc rozwój wybiórczy. Podstawy ekonomiczne tworzyła gospodarka rolna i leśna oraz przemysł włókienniczy, a także – w mniejszym stopniu – spożywczy, drzewny, wydobywczy, hutniczy i maszynowy. Badany teren zamieszkiwała przede wszystkim ludność niemiecka i ewangelicka. Ludność łużycka, polska i czeska stanowiły kilka procent ogółu społeczeństwa. Większe skupiska ludności katolickiej występowały na obszarze dolnośląskim (Zielona Góra, Nowa Sól, Żagań) i wielkopolskim (Babimost, Międzyrzecz, Wschowa). Podkreślić należy, że na przełomie XIX i XX wieku doszło do znacznego odpływu ludności niemiecko-ewangelickiej oraz napływu ludności katolickiej, w większości narodowości polskiej. Zmiany w proporcjach tych dwóch grup społecznych dostrzegalne są we wszystkich powiatach, a w niektórych osiągają wartości procentowe sięgające nawet ponad 10 punktów procentowych. Warto zaznaczyć, że ogólna liczba ludności przed wybuchem pierwszej wojny światowej na badanym terenie była niewiele mniejsza niż obecnie. Można również zauważyć, że pomimo znacznie niższego poziomu technologicznego na początku XX stulecia, obszar ten był bardziej uprzemysłowiony, także na terenach wiejskich, a komunikacja kolejowa była bardziej rozbudowana.</jats:p>