Küreselleşme, Jeoekonomik Dinamikler ve Küresel Ticaret

<jats:p>Bu araştırmanın amacı, küreselleşme sürecinin jeoekonomik dinamikler çerçevesinde küresel ticaret üzerindeki etkilerini incelemek ve ekonomik araçların uluslararası güç mücadelesindeki stratejik rolünü ortaya koymaktır. Araştırma, küreselleşme, jeoekonomi ve küresel ticaret arasındaki ilişkiyi; ticaret savaşları, ekonomik yaptırımlar, enerji güvenliği, kritik madenler, teknoloji rekabeti, tedarik zincirleri ve uluslararası ticaret koridorları bağlamında değerlendirmektedir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş; doküman analizi ve betimsel analiz tekniklerinden yararlanılarak akademik literatür ile güncel istatistiksel veriler birlikte analiz edilmiştir. Araştırmanın kuramsal çerçevesini Edward N. Luttwak'ın jeoekonomi yaklaşımı oluşturmaktadır. Bulgular, küreselleşmenin sona ermediğini; aksine devletlerin ekonomik araçları ulusal güvenlik ve stratejik çıkarlar doğrultusunda daha yoğun kullanmalarıyla birlikte jeoekonomik bir dönüşüm geçirdiğini göstermektedir. Özellikle ABD-Çin rekabeti, ticaret savaşları, alternatif ulaştırma koridorları, enerji politikaları ve kritik teknolojiler üzerindeki rekabetin küresel ticaretin yapısını yeniden şekillendirdiği tespit edilmiştir. Bunun yanında küresel ticaret hacminin yaşanan krizlere rağmen uzun vadede büyüme eğilimini sürdürdüğü ve ekonomik karşılıklı bağımlılığın tamamen ortadan kalkmadığı belirlenmiştir. Sonuç olarak araştırma, günümüz uluslararası ekonomik sisteminin klasik serbest ticaret anlayışından ekonomik güvenlik ve jeoekonomik rekabet eksenine doğru evrildiğini ortaya koymaktadır. Gelecekte yapılacak araştırmalarda yarı iletken teknolojileri, yapay zekâ, kritik maden tedarik zincirleri, dijital ticaret ve yeşil dönüşüm gibi yeni jeoekonomik alanların karşılaştırmalı ve ekonometrik yöntemlerle incelenmesinin literatüre önemli katkılar sağlayacağı değerlendirilmektedir.</jats:p>