Hareket Eden Beden mi, Sergilenen Beden mi? Kadınlarda Spor, Beden Algısı ve Algoritmik Güzellik Kültürü

<jats:p>Kadın bedeni, tarihsel olarak estetik beklentilerin, toplumsal cinsiyet normlarının, sağlık söylemlerinin ve kültürel denetim mekanizmalarının kesiştiği bir alan olmuştur. Spor ve fiziksel aktivite ise bu alan içinde çift yönlü bir konuma sahiptir. Bir yandan kadınların bedensel güçlenmesini, öz yeterlik duygusunu, hareket kapasitesini, beden işlevselliğini ve psikolojik iyi oluşunu destekleyebilen dönüştürücü bir pratik olarak değerlendirilebilir. Diğer yandan, görünüş odaklı fitness kültürü, estetik beden idealleri, performans baskısı, sosyal medya temsilleri ve dijital güzellik normlarıyla birleştiğinde, kadın bedeninin yeniden denetlendiği ve sergilendiği bir zemine dönüşebilir. Güncel göstergeler, kadınların ve ergen kızların fiziksel aktiviteye katılımında toplumsal cinsiyet temelli eşitsizliklerin sürdüğünü; ergenlik döneminde güvenlik, rol model eksikliği, özgüven ve olumsuz beden algısı gibi etkenlerin spordan kopuşu güçlendirebildiğini göstermektedir. Bu bölümün amacı, kadınlarda spor ve beden algısı ilişkisini yalnızca sağlık ya da fiziksel uygunluk bağlamında değil, dijital çağın algoritmik güzellik kültürü içinde tartışmaktır. Bu doğrultuda beden algısı, olumlu beden algısı, beden takdiri, kendini nesneleştirme, sosyal karşılaştırma, fitspiration, artırılmış gerçeklik ve yapay zekâ destekli güzellik filtreleri, beden işlevselliği ve beden nötrlüğü kavramları ele alınmaktadır. Bölümün temel savı, sporun kadın bedeni için özgürleştirici bir potansiyel taşıdığı; ancak bu potansiyelin sosyal medya, fitspiration içerikleri, güzellik filtreleri ve algoritmik görünürlük rejimleri tarafından zayıflatılabileceğidir. Bu nedenle kadınların spora katılımını destekleyen yaklaşımların yalnızca daha fazla hareket çağrısıyla sınırlı kalmaması; bedeni görünüş merkezli değerlendiren dijital, kültürel ve pedagojik baskıları da dikkate alması gerekmektedir. Bölüm sonunda kadınların spor deneyimlerinde beden işlevselliğini, beden kabulünü, güvenli spor ortamlarını ve dijital medya okuryazarlığını merkeze alan kavramsal bir değerlendirme modeli önerilmektedir.</jats:p>