ОЦЕНКА ПРИРОДНОГО ПОЛЯ НАПРЯЖЕНИЙ МАССИВА ГОРНЫХ ПОРОД СУЗДАЛЬСКОГО МЕСТОРОЖДЕНИЯ МЕТОДОМ ИЗМЕРИТЕЛЬНОГО ГИДРОРАЗРЫВА

<jats:p>В статье представлены результаты исследования природного поля напряжений массива горных пород Суздальского месторождения с использованием метода измерительного гидроразрыва. Выполнен анализ геолого-структурных особенностей месторождения и обоснован выбор мест размещения замерных станций с учетом горнотехнических условий и перспектив развития очистных работ. Рассмотрены методика проведения натурных испытаний, конструкция измерительного комплекса и порядок определения главных горизонтальных напряжений по результатам гидравлических тестов. Получены количественные характеристики напряженно-деформированного состояния массива на различных горизонтах, позволившие выявить особенности распределения природных напряжений и влияние тектонических нарушений. Результаты исследования могут быть использованы при проектировании систем разработки, выборе параметров крепления горных выработок и повышении безопасности ведения подземных горных работ</jats:p> <jats:p>Мақалада Суздаль кен орнының тау жыныстары массивінің табиғи кернеу өрісін өлшеу гидрожарылыс әдісі арқылы зерттеу нәтижелері ұсынылған. Кен орнының геологиялық-құрылымдық ерекшеліктеріне талдау жүргізіліп, тау-кен техникалық жағдайлар мен тазарту жұмыстарының даму перспективаларын ескере отырып, өлшеу станцияларын орналастыру орындары негізделді. Далалық сынақтарды жүргізу әдістемесі, өлшеу кешенінің құрылымы және гидравликалық сынақтардың нәтижелері бойынша басты горизонталь кернеулерді анықтау тәртібі қарастырылды. Әртүрлі горизонттардағы тау жыныстары массивінің кернеулі-деформацияланған күйінің сандық сипаттамалары алынып, табиғи кернеулердің таралу ерекшеліктері мен тектоникалық бұзылыстардың әсері анықталды. Зерттеу нәтижелері кен орындарын игеру жүйелерін жобалау, тау-кен қазбаларын бекіту параметрлерін таңдау және жерасты тау-кен жұмыстарын жүргізу қауіпсіздігін арттыру кезінде пайдаланылуы мүмкін</jats:p> <jats:p>The article presents the results of investigating the in-situ stress field of the Suzdal deposit rock mass using the hydraulic fracturing method. An analysis of the geological and structural features of the deposit was carried out, and the locations of monitoring stations were substantiated considering mining conditions and the prospects for further mine development. The methodology of field testing, the design of the measuring system, and the procedure for determining the principal horizontal stresses from hydraulic fracturing tests are described. Quantitative characteristics of the stress-strain state of the rock mass at different mining levels were obtained, making it possible to identify the distribution patterns of in-situ stresses and the influence of tectonic structures. The obtained results can be applied to the design of mining systems, the selection of underground support parameters, and the improvement of safety during underground mining operations</jats:p>