GB-SAR МОНИТОРИНГІ ДЕРЕКТЕРІ ЖӘНЕ ГЕОМЕХАНИКАЛЫҚ МОДЕЛЬДЕУ НЕГІЗІНДЕ ЖЫНЫС МАССИВІНІҢ ДЕФОРМАЦИЯЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН КЕШЕНДІ ТАЛДАУ

<jats:p>Мақалада терең карьерлердегі тау жыныстары массивінің жасырын әлсіреуін ерте анықтауға арналған интеграцияланған тәсіл қарастырылған. Зерттеу Ұлытау облысындағы «Шығыс-Сарыоба» кен орны карьерінің оңтүстік бортында жүргізілді. Әдістеме GB-SAR мониторингі, GNSS бақылаулары және RS3 бағдарламасындағы үшөлшемді геомеханикалық модельдеу нәтижелерін біріктіруге негізделген. GB-SAR деректері жергілікті деформациялық аномалияны анықтаса, GNSS бақылаулары өңірлік деформацияларды тіркемеді. Геомеханикалық модельдеу аномалияның терең пластикалық деформациялармен байланыс- ты екенін көрсетті. Ұсынылған тәсіл карьер борттарының тұрақтылығын бағалау сенімділігін арттырып, қауіпті аймақтарды ерте анықтауға мүмкіндік береді</jats:p> <jats:p>The paper presents an integrated approach for the early detection of hidden rock mass weakening processes during deep open-pit mining. The study was conducted at the southern slope of the Vostochny Saryoba open pit located in the Ulytau Region of Kazakhstan. The methodology is based on the integrated analysis of GB-SAR monitoring data, GNSS observations, and three-dimensional geomechanical modeling performed in the RS3 software package. The study identified a local deformation anomaly and confirmed its relationship with deep-seated plastic deformation processes within the rock mass. The proposed approach improves the reliability of slope stability assessment and enhances the effectiveness of early identification of geomechanically hazardous zone</jats:p> <jats:p>В статье рассмотрен интегрированный подход к раннему выявлению скрытых процессов ослабления массива горных пород при разработке глубоких карьеров. Исследование выполнено на примере южного борта карьера месторождения «Восточный Сарыоба» в области Улытау. Методика основана на комплексном анализе данных радиолокационного мониторинга GB-SAR, GNSS-наблюдений и результатов трехмерного геомеханического моделирования в программном комплексе RS3. В ходе исследования выявлена локальная деформационная аномалия и установлена ее связь с развитием глубинных пластиче- ских деформаций массива. Предложенный подход позволяет повысить надежность оценки устойчивости бортов карьеров и эффективность раннего выявления геомеханически опасных зон</jats:p>