PAKANA, YARIMPAKANA VA KUCHLI O‘SUVCHI PAYVANDTAGLARNING USTUNSIMON OLMA KO‘CHATLARI ASOSIY ILDIZLARINI MIQDORI VA UNI SHAKLLANISHIGA TA’SIRI, THE INFLUENCE OF SMALL, SEMI-SMALL AND POWERFUL GROWING ROOTSTOCKS ON THE AMOUNT OF MAIN ROOTS OF APPLE SEEDLINGS AND ITS FORMATION

<jats:p>Mazkur ilmiy maqolada ustunsimon olma navlari (Vasyugan, Medok, Prezident, Djin, Triumf, Ostankino, Senator, Valyuta) ko‘chatlarining ko‘chatzordagi ikkinchi dalasidagi rivojlanish xususiyatlari, xususan, ularning ildiz tizimi shakllanishiga turli xil o‘sish kuchiga ega bo‘lgan payvandtaglarning (M9, MM106, MM111 va olma urug‘ko‘chati) ko‘rsatadigan ta’siri chuqur va atroflicha tahlil qilingan. Olib borilgan keng qamrovli dala tajribalari va biometrik o‘lchovlar natijasida aniqlanishicha, ko‘chatlarning yuqori sifatli, ko‘p tarmoqli (3 ta va undan ortiq asosiy ildizga ega) bo‘lib shakllanishida M9 pakana va MM106 yarimpakana vegetativ payvandtaglari eng yuqori ko‘rsatkichlarni namoyon etib, mos ravishda 56,9 foizgacha va 50,0 foizgacha standart ko‘chat chiqimini ta’minlagan. Aksincha, kuchli o‘suvchi MM111 payvandtagi hamda genetik jihatdan beqaror bo‘lgan olma urug‘ko‘chatiga ulangan variantlarda ildiz tarmoqlanishining keskin pasayishi kuzatilib, urug‘ko‘chatda sifatsiz (1 ta asosiy ildizli) ko‘chatlar ulushi 38,5 foizgacha yetishi ilmiy asoslangan. Tadqiqot natijalariga tayanib, intensiv turdagi ustunsimon olma bog‘lari uchun ko‘chat yetishtirishda M9 va MM106 klon payvandtaglaridan keng foydalanish, shuningdek, Prezident va Valyuta kabi ildiz hosil qilish irsiyati kuchli bo‘lgan navlarni ko‘paytirish tavsiya etiladi.</jats:p>