Abstract
<jats:p xml:lang="tr">Bu çalışma, Enver Paşa’nın tarih sahnesindeki rolünün Sovyet basınındaki yansımalarını kapsamlı bir şekilde ortaya koymayı hedeflemektedir. Sovyet basınında yayımlanan haberler, dönemin siyasi, fikrî ve içtimai dinamiklerini anlamaya imkân tanımaktadır. Bu haberler, yalnızca bir bilgi aktarımı değil, aynı zamanda Sovyet ideolojisinin tarihî olayları nasıl yorumladığını ne şekilde kullandığını da gözler önüne sermektedir. Devrin ruhunu aksettiren tarihî hâdiseler ışığında, Enver Paşa’nın hayatı ve faaliyetlerinin SSCB basını tarafından ne şekilde ele alındığı tafsilatlı bir şekilde değerlendirilmiştir. Sovyetler, Enver Paşa’yı Türkistan’da tesis etmeyi arzu ettiği hâkimiyetin karşısında duran en büyük engel ve ciddî bir tehdit olarak görmüştür. Bu bağlamda, Enver Paşa’nın haberleştirilen faaliyetleri yalnızca şahsî bir tarihî serüven olarak değil, aynı zamanda Sovyetlerin fikrî ve siyasi duruşunun bir aynası olarak da ele alınmalıdır. Daha önce benzeri yapılmamış bu çalışmada, 1917-1999 yılları arasında yayımlanan İzvestiya gazetesine ait 25634 adet ve Pravda gazetesine ait 30310 adet olmak üzere toplam 55944 nüsha taranmıştır. Bu kapsamlı tetkik neticesinde, İzvestiya’da Enver Paşa’ya dair 40, Pravda’da ise 9 haber olmak üzere toplam 49 haber tespit edilmiştir. Bu makalenin, Enver Paşa’nın Sovyet basınında işleniş biçimini, dönemin siyasi ve ideolojik arka planını ve onun tarihî rolünün nasıl tasvir edildiğini derinlemesine anlamak için önemli bir kaynak teşkil etmesi amaçlanmaktadır.</jats:p>