Abstract
<jats:p>Saygılı annelik bakımı, yalnızca klinik bir kalite göstergesi değil, kadının beden bütünlüğünü ve onurunu koruyan temel bir insan hakkıdır. Bu bölüm, doğum eylemi sırasında karşılaşılan şiddet ve kötü muamele olgusunu; onamsız tıbbi işlemler, mahremiyet ihlalleri, ihmal ve ayrımcılık ekseninde incelemektedir. Çalışmada, Dünya Sağlık Örgütü, Uluslararası Jinekoloji ve Obstetrik Federasyonu ve Uluslararası Ebeler Konfederasyonu tarafından belirlenen küresel standartlar ile Türkiye’nin ulusal mevzuatı bütüncül bir yaklaşımla ele alınmıştır. Ayrıca, kişi merkezli bakım ölçekleri gibi araçların kalite yönetimindeki yeri ve sağlık çalışanlarının Türk Ceza Kanunu kapsamındaki adli bildirim sorumlulukları tartışılmıştır. Sonuç olarak, hak temelli bakımın hayata geçirilmesi için mevcut yasal zeminin; klinik protokoller, sürekli eğitim ve etkin denetim mekanizmalarıyla desteklenerek günlük pratiğe entegre edilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Respectful Maternity Care is not merely a clinical quality indicator but a fundamental human right safeguarding a woman’s bodily integrity and dignity. This chapter examines the phenomenon of mistreatment and violence during childbirth, focusing on non-consented medical procedures, privacy violations, neglect, and discrimination. The study comprehensively analyzes global standards set by the World Health Organization, International Federation of Gynecology and Obstetrics, and International Confederation of Midwives in conjunction with the national legislation of Türkiye. Furthermore, the role of measurement tools such as person-centered maternity care scales in quality management and the forensic reporting responsibilities of healthcare professionals under the Turkish Penal Code are discussed. Consequently, it is emphasized that to realize rights-based care, the existing legal framework must be integrated into daily practice, supported by clinical protocols, continuous education, and effective audit mechanisms.</jats:p>