Larinksin Travmatik ve İyatrojenik Hastalıkları

<jats:p>Larinks; solunum, fonasyon ve alt havayolunun korunması gibi hayati fonksiyonları üstlenen, kompleks nöromusküler kontrole sahip biyolojik bir sfinkter düzeneğidir. Laringeal travmalar; sesin kötü kullanımı, iyatrojenik müdahaleler (entübasyon, cerrahi), korozif madde maruziyeti ve eksternal mekanik etkiler gibi geniş bir etiyolojik spektrumda karşımıza çıkmaktadır. Klinik pratikte en sık sesin kötü kullanımına bağlı vokal nodül, polip ve Reinke ödemi izlenirken; internal travmalarda endotrakeal entübasyona bağlı gelişen posterior komissür nekrozları ve laringotrakeal stenozlar ön plana çıkmaktadır. Eksternal travmalar ise nadir görülmekle birlikte, akut havayolu obstrüksiyonu riski nedeniyle acil yaklaşım gerektirir. Bu vakalarda, laringeal mukozayı korumak ve anatomik distorsiyonu derinleştirmemek adına endotrakeal entübasyon yerine trakeotomi tercih edilmelidir. Laringeal yaralanmaların yönetiminde Schaefer sınıflaması gibi objektif değerlendirme sistemlerinin kullanımı ve multidisipliner bir yaklaşım esastır. Tanı ve tedavideki gecikmeler; kalıcı disfoni, kronik aspirasyon ve ilerleyici stenoz gibi yüksek morbiditeye sahip sekellere yol açmaktadır. Sonuç olarak, akut dönemde havayolu güvenliğinin sağlanması ve erken müdahale, organın fonksiyonel bütünlüğünün korunmasında kritik öneme sahiptir. The larynx is a specialized organ complex functioning as a biological sphincter at the junction of the aerodigestive tract, performing vital functions such as respiration, phonation, and airway protection. Laryngeal traumas encompass a broad etiological spectrum, including vocal abuse (phonotrauma), iatrogenic interventions (intubation, surgery), corrosive substance exposure, and external mechanical impacts. While benign lesions such as vocal nodules, polyps, and Reinke’s edema are frequently observed in clinical practice due to vocal misuse, internal traumas are primarily characterized by posterior commissure necrosis and laryngotracheal stenosis following endotracheal intubation. Although external traumas are rare, they necessitate urgent intervention due to the risk of acute airway obstruction. In such cases, tracheotomy is preferred over endotracheal intubation to prevent further mucosal damage and to manage anatomical distortion effectively. The management of laryngeal injuries relies on objective assessment systems like the Schaefer classification and a multidisciplinary approach. Delays in diagnosis and treatment lead to high-morbidity sequelae, including permanent dysphonia, chronic aspiration, and progressive stenosis. Consequently, ensuring airway safety during the acute phase and implementing early intervention are critical for preserving the functional integrity of the larynx.</jats:p>