Abstract
<jats:p>Bu məqalədə neft yataqlarının işlənməsi prosesinin səmərəli və optimal şəkildə təşkili məqsədilə sistemli yanaşmanın tətbiqinin elmi əsasları araşdırılmışdır. Neft hasilatı sahəsində qərarvermə proseslərinin mürəkkəbliyi və çoxsaylı amillərin qarşılıqlı təsiri kontekstində sistemli yanaşma müasir dövrdə vacib alət kimi çıxış edir. Məqalədə yataqların geoloji quruluşu, fiziki-kimyəvi xüsusiyyətləri, istismar texnologiyaları və iqtisadi göstəriciləri arasında qarşılıqlı əlaqələr sistematik şəkildə təhlil olunmuşdur. Tədqiqatda sistem nəzəriyyəsi, funksional strukturlaşdırma və modelləşdirmə üsulları əsasında yataq işlənməsinin əsas mərhələləri təsnifləşdirilmiş, hər mərhələ üçün əsas qərarvermə meyarları müəyyənləşdirilmişdir. Eyni zamanda, işlənmə prosesinə təsir göstərən daxili və xarici faktorlar – o cümlədən məhsuldarlıq dinamikası, təzyiq rejimi, su basqısı, texniki xidmət rejimi və ekoloji risklər – inteqrativ yanaşma ilə qiymətləndirilmişdir. Məqalədə göstərilmişdir ki, sistemli yanaşma neft yataqlarının işlənməsi zamanı strateji planlaşdırmanı, operativ idarəetməni və nəticələrin proqnozlaşdırılmasını daha dəqiq və effektiv həyata keçirməyə imkan verir. Bu yanaşma eyni zamanda enerji resurslarının səmərəli istifadəsinə, ətraf mühitin mühafizəsinə və istismar xərclərinin optimallaşdırılmasına töhfə verir. Açar sözlər: neft yataqlarının işlənməsi, sistemli yanaşma, enerji resurslarının idarə olunması, geoloji-geofiziki təhlil, hasilat optimallaşdırılması.</jats:p>