ABŞERON YARIMADASININ CƏNUB-ŞƏRQİNDƏ TEKTONİK POZUNTULARIN VƏ NEFT-QAZ POTENSİALININ SEYSMİK ATRİBUT ANALİZİ İLƏ ARAŞDIRILMASI

<jats:p>Bu məqalə Abşeron yarımadasının geoloji quruluşunun və tektonik xüsusiyyətlərinin hərtərəfli öyrənilməsinə həsr edilmişdir; xüsusilə yüksək neft-qaz potensialına malik olan Hövsan və Zığ sahələrinə diqqət yetirilmişdir. İşin əsas məqsədi Hövsan ərazisində kiçik amplitudalı tektonik pozuntuları seysmik atributların təhlili üsulları ilə müəyyən etmək və təhlil etməkdir. Uyğunluq atributu, meyl bucağı, azimut, tezlik və sıxılma kimi seysmik atributlardan istifadə etməklə bölgənin mürəkkəb tektonik şəraitində pozuntuların müəyyənləşdirilməsi və xəritələşdirilməsi mümkün olur, beləliklə, geoloji xəritələşdirmənin dəqiqliyi əhəmiyyətli dərəcədə artır. Hövsan və Zığ ərazilərini əhatə edən tədqiqat ərazisində əsasən Akçaqıl və Abşeron lay dəstələrinin çöküntüləri üstünlük təşkil edir, bu laylar bəzi yerlərdə dördüncü dövr çöküntüləri ilə örtülüdür. Bu çoxqatlı struktur dərin geoloji qatların yalnız qazma məlumatları ilə öyrənilməsinə imkan verir, çünki subproduktiv qat hələ də əsasən tədqiq olunmamış qalır. Produktiv layın litoloji və stratigrafik xüsusiyyətləri gil və qum daşları ilə növbələşən qumlu fasiya ilə xarakterizə olunur. Bu laylı struktur və Neogen sisteminin produktiv qatında litoloji müxtəliflik, bölgədə neft-qaz yataqlarının xəritələşdirilməsi üçün onun əhəmiyyətini vurğulayır. Alınan məlumatlar və interpretasiya Hövsan və Zığ sahələri üçün bloklu struktur xəritələrinin tərtib edilməsinə imkan yaratmışdır. Bu xəritələr tədqiq olunan zonalarda exo intensivliyinin və tezliyin izoxron xəritələrində azalmasını göstərir. Tədqiqat nəticəsində Hövsan qalxımının qərb hissəsində yerləşən iki əsas eninə pozuntu sistemi və Zığ qalxımı ilə fəal qarşılıqlı əlaqədə olan meridional pozuntu sistemi müəyyən edilmişdir. Bu tektonik sistemlər tədqiqat regionunun neft-qaz potensialının qiymətləndirilməsi üçün əhəmiyyətli geoloji məlumatları təmin edir. Açar sözlər: Abşeron yarımadası, Hövsan, Zığ, tektonik qırılmalar, seysmik kəşfiyyat, atribut analizi, izoxron xəritələri, məhsuldar qat, neft-qaz potensialı, geofiziki üsullar.</jats:p>