Quyosh havo kollektorining don quritish jarayonidagi issiqlik yuklamasini qoplash darajasini soatbay energetik balans asosida baholash., Assessment of the heat load coverage level of a solar air collector in the grain drying process based on an hourly energy balance., Оценка степени покрытия тепловой нагрузки солнечным воздушным коллектором в процессе сушки зерна на основе почасового энергетического баланса.

<jats:p>Ushbu tadqiqotning maqsadi Beruniy tumani sharoitida quyosh havo kollektoriningqishloq xo‘jaligi don mahsulotlarini, jumladan kungaboqar va sholi donini quritish tizimlaridagiissiqlik yuklamasini qoplash imkoniyatini soatbay energetik balans asosida baholashdan iborat.Hisoblashlarda PVGIS-ERA5 ma’lumotlar bazasidan olingan quyosh radiatsiyasi ko‘rsatkichlari,kollektorning optik-issiqlik balansi, foydali issiqlik quvvati, yordamchi energiya ehtiyoji va zarurhavo sarfini aniqlash usullaridan foydalanildi. Baholash sentyabr va oktyabr oylari uchun 09:00–17:00oralig‘ida amalga oshirildi. Amaliy hisoblash shartlari kungaboqar donini quritish rejimi asosidaqabul qilindi. Kollektor sentyabr oyida 7.326 kW·h/kun, oktyabr oyida esa 5.839 kW·h/kun foydaliissiqlik energiyasi ishlab berdi. Quritgichning kunlik issiqlik yuklamasini qoplash ulushi mos ravishda77.9 % va 62.7 % ni tashkil etdi. Sentyabr oyida 12:00–14:00 oralig‘ida kollektor yuklamani to‘liqqopladi, oktyabr oyida esa barcha soatlarda yordamchi issiqlik manbai zarur bo‘ldi. Quyosh havokollektori kungaboqar, sholi va boshqa qishloq xo‘jaligi don mahsulotlarini quritish tizimlaridaquritish agentini oldindan isituvchi hamda yordamchi energiya sarfini kamaytiruvchi gibrid issiqlikmoduli sifatida qo‘llanishi mumkin.  Bunda har bir mahsulot uchun quritish harorati, havo sarfi va issiqlik yuklamasi alohida aniqlanishi zarur.</jats:p>