Abstract
<jats:p>DEFINICJA POJĘCIA: Idea uniwersytetu ma swój początek w średniowieczu, wtedy też uzyskała pierwsze realizacje. Jako instytucja nauki i szkolnictwa wyższego o szczególnym znaczeniu została ukształtowana w nowożytności. Współcześnie uniwersytet jest rozumiany jak autonomiczna instytucja naukowa i edukacyjna, ciesząca się wolnością badań i nauczania, której celem jest poszukiwanie prawdy, kształcenie naukowego myślenia oraz wpływ na rozwój społeczno-gospodarczy i kulturowo-cywilizacyjny. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Czasami uważa się Akademię Platońską za pierwszą instytucję akademicką. Jednak dopiero w średniowieczu powstały instytucje, które stoją u początków zachodniego szkolnictwa wyższego. W haśle omówiono krótko koncepcje uniwersytetów średniowiecznych, uniwersytetów szkockich, federacyjny model uniwersytetu Londyńskiego, ideę uniwersytetu otwartego, francuski system edukacji wyższej, ideę uniwersytetu typu Humboldtowskiego, a także koncepcje rozwijane w USA oraz nowsze koncepcje, takie jak uniwersytet przedsiębiorczy czy uniwersytet trzeciej generacji. UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Uniwersytety są obecnie konfrontowane z trudnymi wyzwaniami cywilizacyjnymi i kulturowymi. Na przełomie XX i XXI wieku wielu autorów wskazywało na zagrożenia i niebezpieczeństwa dla idei uniwersytetu. Istotnym problemem jest obrona idei uniwersytetu zarówno przed siłami dośrodkowymi, jak odśrodkowymi. REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: Współczesne społeczeństwa są charakteryzowane czasem jako „społeczeństwa wiedzy” stawiające na „gospodarkę opartą na wiedzy”, w których uczelnie wyższe mają duże znaczenie społeczne i gospodarcze, docenia się ich role w życiu publicznym, w skali regionalnej, krajowej i globalnej.</jats:p>