ASSESSMENT OF QUALITY OF LIFE OF PATIENTS AFTER ABOVE AND BELOW KNEE AMPUTATION WITH LOWER LIMB ARTERY OCCLUSION WITH CRITICAL ISCHEMIA

<jats:p>Introduction: Lower limb arterial occlusion often leads to critical ischemia requiring amputation. The level of amputation determines not only the patient's functional capabilities but also their quality of life, which makes it important to study the effect of knee preservation on rehabilitation and subjective perception of health. Objective: to determine and compare the quality of life of patients after above-knee amputation (AKA) and below-knee amputation (BKA) performed for occlusive disease of the lower limb arteries with critical ischemia. Research methods: A prospective study of 63 patients (33 BKA, 30 AKA) was conducted. Quality of life was assessed using the SF-36 questionnaire at 1, 6, and 12 months after surgery. The analysis included eight SF-36 scales, as well as comorbidities. Statistical analysis was performed using the χ² test and Student's t-test, significance level p &lt; 0.05. Results: BKA patients had higher scores on physical functioning (68.2 ± 12.1 vs. 39.7 ± 10.4 points, p &lt; 0.001), role functioning due to physical condition (56.7 ± 11.5 vs. 42.3 ± 9.8, p &lt; 0.001), and lower pain severity (63.8 ± 10.9 vs. 49.1 ± 10.2, p &lt; 0.001). General health status was also assessed higher in BKA (59.5 ± 9.8 vs. 48.6 ± 8.9, p &lt; 0.001). No significant differences were found in the psychoemotional scales, but there was a tendency for better indicators in the BKA group. Conclusions: The study showed that the level of amputation significantly affects the physical activity and autonomy of patients. Patients with below-knee amputation (BKA) showed higher indicators of physical functioning (68.2 vs. 39.7 points, p &lt; 0.001), role activity (56.7 vs. 42.3 points, p &lt; 0.001) and less pain severity (63.8 vs. 49.1 points, p &lt; 0.001), which positively affected their psychological state and perception of quality of life. Preservation of the knee joint accelerates rehabilitation, while for patients with above-knee amputation (AKA), comprehensive physical and psychological support is especially important.</jats:p> <jats:p>Введение: Окклюзия артерий нижних конечностей нередко приводит к критической ишемии, требующей ампутации. Уровень ампутации определяет не только функциональные возможности пациента, но и его качество жизни, что делает важным изучение влияния сохранения коленного сустава на реабилитацию и субъективное восприятие здоровья. Цель: определить и сравнить качество жизни пациентов после ампутации выше (above-knee amputation, AKA) и ниже коленного сустава (below-knee amputation, BKA), выполненной по поводу облитилирующие заболеваний артерий нижних конечностей с критической ишемией. Методы исследования: Проведено проспективное исследование 63 пациентов (33 — BKA, 30 — AKA). Оценка качества жизни выполнялась с помощью опросника SF-36 через 1, 6 и 12 месяцев после операции. Анализ включал восемь шкал SF-36, а также сопутствующую патологию. Статистическая обработка проводилась с использованием χ²-теста и t-теста Стьюдента, уровень значимости p&lt; 0,05. Результаты: Пациенты BKAимели более высокие показатели физического функционирования (68,2 ± 12,1 против 39,7 ± 10,4 балла, p&lt; 0,001), ролевого функционирования, обусловленного физическим состоянием (56,7 ± 11,5 против 42,3 ± 9,8, p &lt; 0,001), и меньшую выраженность боли (63,8 ± 10,9 против 49,1 ± 10,2, p &lt; 0,001). Общее состояние здоровья также оценивалось выше у BKA (59,5 ± 9,8 против 48,6 ± 8,9, p &lt; 0,001). Существенных различий по психоэмоциональным шкалам не выявлено, однако отмечалась тенденция к лучшим показателям в группе BKA. Выводы: Проведённое исследование показало, что уровень ампутации существенно влияет на физическую активность и автономность пациентов. У больных с ампутацией ниже коленного сустава (BKA) отмечены более высокие показатели физического функционирования (68,2 против 39,7 балла, p&lt; 0,001), ролевой активности (56,7 против 42,3 балла, p &lt; 0,001) и меньшая выраженность боли (63,8 против 49,1 балла, p &lt; 0,001), что положительно сказывается на их психологическом состоянии и восприятии качества жизни. Сохранение коленного сустава ускоряет реабилитацию, тогда как для пациентов с ампутацией выше колена (AKA) особенно важна комплексная физическая и психологическая поддержка.</jats:p> <jats:p>Кіріспе: төменгі аяқ артерияларының окклюзиясы жиі ампутацияны қажет ететін сыни ишемияға әкеледі. Ампутация деңгейі пациенттің функционалдығын ғана емес, сонымен қатар оның өмір сүру сапасын да анықтайды, бұл тізе буынының сақталуының оңалтуға және денсаулықты субъективті қабылдауға әсерін зерттеуді маңызды етеді. Мақсаты: жоғарыда (above-knee amputation, AKA) және тізе буынынан төмен (below-knee amputation, BKA) ампутациядан кейінгі пациенттердің өмір сүру сапасын анықтау және салыстыру.төменгі аяқтың артериялық ауруларын сыни ишемиямен облитиляциялау. Зерттеу әдістері: 63 пациентке перспективалық зерттеу жүргізілді (33 — BKA, 30 — AKA). Өмір сапасын бағалау операциядан кейін 1, 6 және 12 айдан кейін SF-36 сауалнамасы арқылы жүргізілді. Талдау сегіз SF-36 шкаласын, сондай-ақ ілеспе патологияны қамтыды. Статистикалық өңдеу β2-тест пен студенттің t-тестін қолдану арқылы жүргізілді, p &lt; 0,05 маңыздылық деңгейі. Нәтижелер: BKAпациенттерінде физикалық жұмыс көрсеткіштері жоғары болды (68,2 ± 12,1 қарсы 39,7 ± 10,4 балл, p &lt; 0,001), физикалық жағдайға байланысты рөлдік жұмыс (56,7 ± 11,5 қарсы 42,3 ± 9,8, p &lt; 0,001) және ауырсыну ауырлығы төмен (63,8 ± 10,9 қарсы 49,1 ± 10,2, p &lt; 0,001). Жалпы денсаулық BKA-да жоғары бағаланды (59,5 ± 9,8 қарсы 48,6 ± 8,9, p &lt; 0,001). Психоэмоционалды шкалалар бойынша айтарлықтай айырмашылықтар анықталған жоқ, бірақ BKA тобындағы ең жақсы көрсеткіштерге бейімділік байқалды. Қорытындылар: жүргізілген зерттеу ампутация деңгейі пациенттердің физикалық белсенділігі мен автономиясына айтарлықтай әсер ететінін көрсетті. Тізе буынынан төмен ампутациясы бар науқастарда (BKA) физикалық жұмыс көрсеткіштері жоғары (68,2 қарсы 39,7 балл, p &lt; 0,001), рөлдік белсенділік (56,7 қарсы 42,3 балл, p &lt; 0,001) және ауырсынудың ауырлығы төмен (63,8 қарсы 49,1 балл, p &lt; 0,001), бұл олардың психологиялық жұмысына оң әсер етеді өмір сапасын қабылдау және қабылдау. Тізе буынын сақтау оңалтуды тездетеді, ал тізеден жоғары ампутациясы (AKA) бар науқастар үшін кешенді физикалық және психологиялық қолдау әсіресе маңызды.</jats:p>