ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫНЫҢ МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ЖҮЙЕЛЕРІН ТҰРАҚТЫ ДАМЫТУДЫҢ ҰЙЫМДАСТЫРУШЫЛЫҚЭКОНОМИКАЛЫҚ ТЕТІГІНЕ КООПЕРАТИВТІК ШАРУАШЫЛЫҚТАРДЫҢ ӘСЕРІН МОДЕЛЬДЕУ

<jats:p>Ресурстардың шектелуі, саланың ұйымдық-экономикалық және әлеуметтік факторларға едәуір тәуелділігі, сондай-ақ шаруашылықтардың тұрақтылығын қамтамасыз ету қажеттілігі кооперативтік құрылымдарды басқарудың ғылыми негізделген әдістерін әзірлеудің маңыздылығын анықтайды. Біздің зерттеуіміздің мақсаты-модельдеу арқылы кооперативтік шаруашылықтардың аймақтағы мал шаруашылығы жүйелерінің тұрақты дамуын қамтамасыз ететін ұйымдық-экономикалық механизмге қалай әсер ететінін зерттеу. Жұмыста шаруашылықтардың экономикалық, ұйымдастырушылық және әлеуметтік-экологиялық көрсеткіштерін ескеруге мүмкіндік беретін модельдеуге жүйелі тәсіл қолданылды. Зерттеу барысында бірнеше негізгі нәтижелер алынды. Біріншіден, кооперативтік шаруашылықтар ресурстарды пайдалану тиімділігін арттыратын, шығындарды азайтатын және экономикалық тәуекелдерді төмендететін шағын және орта кәсіпорындар арасындағы үйлесімді үйлестіруге ықпал етеді. Екіншіден, кооперативтерге қатысу ұйымдастырушылық және өндірістік міндеттерді бірлесіп шешуге жағдай жасай отырып, ауылдық қоғамдастықтардың әлеуметтік тұрақтылығын нығайтады. Үшіншіден, зерттеу қолданыстағы кооперативтердің шектеулерін анықтады: ұйымдастырудың жеткіліксіздігі, білікті басқарушы кадрлардың жетіспеушілігі және жекелеген шаруашылықтардың шектеулі қаржылық мүмкіндіктері басқару тетіктерінің тиімділігін төмендетеді. Сонымен қатар, кооперативтерге қатысушылардың әртүрлі дәрежеде қатысуы және экономикалық тәжірибелердің гетерогенділігі ұйымдық-экономикалық механизмнің тұрақтылығына және жалпы жүйелердің тұрақтылық деңгейіне тікелей әсер етеді. Жұмыстың ғылыми жаңалығы экономикалық, ұйымдастырушылық және әлеуметтік-экологиялық көрсеткіштерді тұрақтылықты бірыңғай бағалауға біріктіретін аймақтың ерекшеліктерін ескере отырып, кооперацияның ұйымдастырушылық-экономикалық механизмін модельдеуге кешенді әдістемелік тәсілді әзірлеу болып табылады. Тәсілдің практикалық маңыздылығы оның нәтижелерін басқару органдары, ғылыми ұйымдар мен кооперативтердің өздері Түркістан облысының мал шаруашылығы жүйелерінің тұрақтылығы мен тиімділігін арттыруға бағытталған нақты шараларды әзірлеу үшін пайдалана алады. Мұндай шараларға кооперативтердің ұйымдық құрылымын жетілдіру, ресурстарды ұтымды бөлу және әлеуметтік және экономикалық тәуекелдерді азайту жатады</jats:p>