Abstract
<jats:p xml:lang="tr">Araştırma, Osmanlı dönemi kadın giyiminde örtünme ve dış giyim unsurlarını yaşmak, peçe, ferace ve çarşaf ekseninde ele almaktadır. Araştırmanın amacı, tarihsel süreç içerisinde örtünmenin aldığı şekli ve bu süreçte geçirdiği dönüşümü incelemektir. Araştırmanın önemi, Osmanlı kadın giyiminde örtünmeye dair literatürdeki parçalı yaklaşımlara karşı, yaşmak, peçe, ferace ve çarşafı kronolojik sırayla ve bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirilmesinde yatmaktadır. Bu kapsamda araştırmada, özellikle XVI. ve XIX. yüzyıllar arasındaki zaman dilimine odaklanılmakta ve kent merkezlerinde görülen örtünme biçimleri ele alınmaktadır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi tekniği kullanılmıştır. Bu çerçevede yaşmak, peçe, ferace ve çarşaf gibi örtünme unsurları görsel ve yazılı materyaller üzerinden analiz edilmiştir. İnceleme sürecinde, örtünme biçimlerinin tarihsel ve toplumsal bağlam içindeki kullanım pratikleri dikkate alınmıştır. Yaşmak, mahremiyet ile kamusal görünürlük arasında bir denge kuran bir örtünme unsuru olarak değerlendirilmiştir. Peçe, yüzün örtülmesini de zorunlu tutarak kamusal alandaki kullanımına daha katı sınırlar getirmiştir. Ferace ve çarşaf ise kadınların kamusal alandaki varlığını düzenleyen temel dış giyim unsurları olarak ele alınmış; bu giysilerin tarihsel süreç içerisinde işlev ve anlamlarında değişimler yaşandığı görülmüştür. Sonuç olarak araştırma, Osmanlı dönemi kadın giyiminde örtünmeyi yalnızca dinî bir zorunluluk olarak değil; kamusal alandaki kullanımı, toplumsal düzen ve Batı etkisiyle gelişen toplumsal dönüşüm süreçleriyle olan ilişkiyi tarihsel bir olgu olarak değerlendirmektedir.</jats:p>