Abstract
<jats:p xml:lang="tr">Merkezi sinir sistemi nöron adı verilen milyarlarca hücrenin bir araya gelmesiyle oluşmuş, oldukça karmaşık bir sistemdir. Merkezi sinir sistemi canlı vücudunun yönetimi, hücre ve organ sistemlerinin homeostazisi, dışardan gelen uyarılara cevap oluşturma ve istemli hareketlerin oluşumu gibi birçok hayati faaliyetin gerçekleşmesini sağlar. Merkezi sinir sistemi; beyin ve omurilikten oluşmaktadır. Beyin ve omuriliğe bağlı oluşan hastalıklarda tedavi süreci oldukça zordur. Bunun nedeni nörogenezisin sınırlı olması ve iyileşmeyi geciktiren bazı aktif inhibitör faktörlerin varlığından kaynaklanmaktadır. Yakın zamana kadar, merkezi sinir sisteminin rejenerasyon yeteneğinin olmadığı ya da oldukça sınırlı bir iyileşmenin meydana geldiği yaygın olarak kabul edilen bir görüş olarak kalmıştır. Ancak rejeneratif bilimin gelişmesi ve kök hücre tedavileri üzerine yapılan çalışmaların hız kazanması sonucu merkezi sinir sisteminde oluşan travma ve hasarlarda yeni nöronların oluştuğu ve iyileşme hızında artmanın meydana geldiği görülmüştür. Kemik iliğinden veya mezenşimal dokulardan elde edilen kök hücrelerin hasarlı beyin ve omurilik bölümlerine transplantasyonu sonucu nöronların oluşumu ve vasküler gelişimin hızlanmasına bağlı olarak nörolojik hastalıkların tedavisinde oldukça olumlu sonuçlar alınmıştır. Özellikle merkezi sinirsisteminin kronik dejeneratif hastalıklarında, serebral iskemi (inme) vakalarında, spinal kord hasarlarında, multiple skleroziste, merkezi sinir sistemini etkileyen metabolik hastalıklarda kök hücre teavisi üzerine çalışmalar yapılarak, bu hastalıklarda etkili bir tedavi metodunun oluşturulabileceği kanısına varılmaktadır.</jats:p>