Abstract
<jats:p>W pracy poddano analizie funkcjonowanie społeczności Dobczyc i okolicznych wsi, które należały do dobczyckiego powiatu (okręgu) sądowego. Omówiono zakres terytorialny wspomnianego powiatu, obejmującego oprócz miasta 44 okoliczne wsie. Przedstawiono również zmiany demograficzne, które miały miejsce w tym okresie. W pracy poruszono także temat zmian administracyjnych, które miały istotny wpływ na życie lokalnej społeczności. Ponadto scharakteryzowano działalność władz samorządowych, ukazując ją w skomplikowanej mozaice życia politycznego regionu. W życiu gospodarczym Dobczyc znaczącą rolę odgrywały cechy, kółka rolnicze, kasy Stefczyka oraz spółdzielnie, których prężna działalność przyczyniła się do poprawy warunków życia mieszkańców, umożliwiając jednocześnie realizację wielu cennych inicjatyw społecznych i kulturalnych. Ważną rolę w poprawie bezpieczeństwa pożarowego odegrały jednostki ochotniczych straży pożarnych. Nie zapomniano również o działalności zespołów teatralnych, chórów i orkiestr, które nie tylko rozwijały talenty artystyczne, ale także kształtowały tożsamość lokalnej społeczności. W pracy omówiono sieć szkolnictwa w omawianym regionie oraz rolę jednostek oświatowych w wychowaniu młodego pokolenia. Istotnym elementem życia społecznego był także wymiar sprawiedliwości, którego centralnym punktem stał się sąd w Dobczycach. Jego obecność uczyniła miasto ważnym centrum życia społecznego. Opisano także życie religijne, które miało kluczowy wpływ na rytm codziennego życia i determinowało wiele aspektów funkcjonowania społeczności. W tym kontekście szczegółowo przedstawiono sieć parafialną oraz działalność licznych instytucji kościelnych. Ponadto scharakteryzowano funkcjonowanie społeczności żydowskiej, która stanowiła istotny element tej lokalnej wspólnoty.</jats:p>